Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin deyim öğretiminde kullanılmasına yönelik bir inceleme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSA YILMAZ

Danışman: Lokman Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerinin, Türkçe deyimlerin öğretiminde uygulanabilirliğinin ve öğretim sürecinin Türkçe öğrenen öğrenciler tarafından nasıl değerlendirildiğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Buradan hareketle tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerinin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde hem bir öğretim hem de ölçme değerlendirme tekniği olarak uygulanabilirliği belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması (case studies) ya da diğer bir adıyla örnek olay çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Yemen Sana'a Üniversitesi Diller Fakültesi Türk Dili ve Tercüme Bölümündeki 20 dördüncü sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu, alan yazından alınan proje, ürün dosyası, öz değerlendirme formları ve süreçte uygulanan alternatif ölçme değerlendirme etkinliklerinden elde edilen dokümanlar kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilen deyim testi, çalışmanın başında öğrencilerin deyimler hakkındaki bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda aynı test öğrencilere tekrar uygulanmış ve aradaki fark betimsel olarak analiz edilmiştir. Uygulama on hafta sürmüştür. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde tamamlayıcı ölçme değerlendirmeye yönelik ögeler alan yazındaki ilgili kaynaklar incelenerek belirlenmiştir. Belirlenen bu ögelerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler tarafından nasıl değerlendirildiği 11 öğrenciyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle ve süreçte uygulanan etkinliklerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Toplanan verilerin analizinin güvenilir bir şekilde yapılabilmesi için veri toplama sürecinde öğrencilerin uygun gördükleri yerlerde görüntülü kayıt yapılmış, aksi durumlarda sadece ses kaydı yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi tekniklerine göre tamamlayıcı ölçme değerlendirme etkinliklerinden elde edilen veriler de rubrikler yardımıyla değerlendirilip tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin deyimlerin öğretim sürecinde uygulanan tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin görüşlerinin olumlu yönde olduğu ve bu tekniklerin deyimlerin öğretimini kolaylaştırdığı, süreci daha zevkli hâle getirdiği görülmüştür. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin etkili bir biçimde yürütülebilmesi için çağdaş öğretim ve değerlendirme tekniklerinin derslerde kullanılması ve süreç temelli değerlendirme yaparak öğrencilerin gerçek başarılarının tespit edilmesi gerektiği söylenebilir. Anahtar sözcükler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri, deyim öğretimi.