Deneysel beyin tümörü modelinde Inula helenium ekstrelerinin antikanser aktivitelerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA KOÇ

Danışman: Fatime Geyikoğlu

Özet:

Inula helenium geleneksel tıpta bitki çayı formunda çeşitli hastalıkların tedavisi için yaygın şekilde kullanılan bir bitki türüdür. Bu bitkinin kök ekstrelerinin ve ekstrelerinden elde edilen spesifik bileşiklerin çeşitli kanser hücrelerinde antioksidan ve antiproliferatif özellikleri daha önceki çalışmalarda gösterilmiş olmasına rağmen, söz konusu bitkinin toprak üstü kısımlarının anti kanser etkinlikleri insan beyin kanserinde çalışılmamıştır. Bu nedenle bu çalışmada, I. helenium'un toprak üstü kısımlarından hazırlanan sulu ekstrelerinin insan glioblastoma hücre hattına (U-87 MG) karşı antioksidan ve anti-proliferatif etkisi in vitro deney şartlarında değerlendirildi. Bu amaçla, sulu ekstreler, 0-500 mg/L olmak üzere değişen konsantrasyonlarda sağlıklı ve kanserli hücre hatlarına uygulandı. Hücre canlılığı ve hücre membran hasarı 48 saatliğine 3-(4,5-Dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromür (MTT) ve laktat dehidrogenaz (LDH) testleri kullanılarak belirlendi. Ayrıca oksidatif stresi belirlemek için TOD (total oksidatif durum) ve TAK (total antioksidan kapasite) seviyeleri ölçüldü. Bunun yanı sıra kültürlerden alınan örnekler üzerinde DNA hasarının tespiti için apürinik/apirimidinik endonükleaz 1 (APEX1) testi ve immünohistokimyasal 8-hidroksi-2-deoksiguanozin (8-OHdG) boyaması yapıldı. Beyin tümörü hücrelerinde I. helenium'un sulu ekstrelerinin verilen doza bağlı olarak antiproliferatif ve genotoksik etkiler gösterdiği ilk defa bu araştırmayla belirlendi. Diğer taraftan sağlıklı hücreler üzerindeki etkilerine bakıldığında TAK seviyesini artırdığı ve bu bitkinin güvenilir olduğu ancak artan dozlarda dikkatle kullanılması gerektiği tespit edildi. Mevcut araştırmanın sonuçları, beyin kanseri tedavisinde kullanılan ve yan etkileri fazla olan kemoterapötik ilaçlara alternatif olarak I. helenium toprak üstü kısımlarının kullanılabileceği konusunda temel teşkil etmektedir.