Trigliserid glukoz indeksinin obstrüktif uyku apne sendromu ile ilişkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF NUR BAŞCI ÖZİL

Danışman: Mustafa BAYRAKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) patogenezinde insülin direnci yer almaktadır. Trigliserid Glukoz İndeksi (TyG), insülin direncinin güvenilir, kolay ve maliyet etkin bir göstergesi olup, bu çalışmada OUAS ile ilişkisi incelenerek, birinci basamakta TyG indeksinin OUAS'ı öngörmede kullanılabilirliği araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Retrospektif arşiv taraması ile 2014-2024 yılları arasındaki 10 yıllık periyotta uyku laboratuvarında polisomnografi (PSG) sonuçları olan 520 hastadan, çalışma dahil etme kriterlerini karşılayan 451 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların laboratuvar değerlerine ulaşılarak TyG indeksi hesaplandı. TyG düzeyleri ile PSG sonuçları, apne hipopne indeksi (AHİ) ve oksijen desatürasyon indeksi (ODI) parametreleri arasında ilişki istatistiksel olarak araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 451 hastanın 84'ü normal, 100'ü hafif derece OUAS, 75'ü orta derece OUAS, 192'si ağır derece OUAS olarak saptandı. OUAS grubunda erkek cinsiyet, yaş ortalaması ve VKİ ortalaması, AHİ, ODI ve kalp hızı normal PSG grubuna göre anlamlı şekilde yüksek idi (p<0,05). OUAS tanılı hastaların TyG, lenfosit, hematokrit, trigliserit, glukoz, AST, ALT, LDH, total kolesterol, LDL, AHİ, ODI ve kalp hızı ortalaması değişkenlerine ait değerleri normal PSG'li bireylere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu, HDL değerinin ise anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ağır derece OUAS'ta TyG indeksi, trigliserit, ALT, LDL ve ODI değerlerinin hem orta derece OUAS'a, hem de hafif derece OUAS'a göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü (p<0,05). TyG indeksi değerleri ile AHİ ve ODI arasında pozitif yönde zayıf düzeyde (sırasıyla r=0,163 ve 0,193) korelasyon bulundu. Yapılan ROC analizinde eğri altında kalan alan (AUC) 0,729 olarak saptandı (%95 güven aralığı: 0.660-0.798) ve TyG indeksinin kesme değeri 8,89 olarak saptandı. Sonuç: Kolay, ulaşılabilir, maliyet etkin ve pratik bir tetkik olan TyG indeksinin PSG sonuçlarını tahmin etmede önemli bir potansiyeli olduğu ve birinci basamakta OUAS'ı öngörmede kullanılabileceği saptandı. Anahtar kelimeler: OUAS, TyG indeksi, polisomnografi, birinci basamak