Açık Kalp Ameliyatı Olan Hastalara Öz Bakım Modeli Kullanılarak Evde Verilen Bakımın Öz Etkililik ve Semptom Yönetimine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rabia Sağlam Aksüt
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, açık kalp ameliyatı olan hastalara öz bakım modeli kullanılarak evde verilen bakımın öz etkililik ve semptom yönetimine etkisini belirlemektir. Materyal ve Metot: Araştırma, Ocak-2015-Haziran 2016 tarihleri arasında ön test-son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Ocak-Aralık 2015 tarihleri arasında Erzincan il merkezinde bulunan on beş farklı aile sağlığı merkezi bölgesinde yaşayan ve açık kalp ameliyatı olan bireyler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise, araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 30 girişim, 30 kontrol grubunda olmak üzere toplam 60 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği: Kalp Cerrahisi Versiyonu ve Semptom Kontrol Listesi kullanıldı. Araştırmada girişim grubundaki hastalara taburculuğu izleyen ilk altı hafta boyunca toplam yedi ev ziyareti ve telefonla rehberlik hizmeti verildi. Bu ev ziyaretleri sırasında hastalara öz bakım modeline göre hazırlanmış eğitim ve bakım verildi. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim uygulanmadı. Son test verileri her iki grupta da taburculuğun sekizinci haftasında toplandı. Verilerin analizi SPSS 15.0 paket programında ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Friedman tesi ve Wilcoxon testi kullanılarak yapıldı. Bulgular: Araştırmada girişim grubundaki hastaların Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği son test puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastalara göre daha yüksek olduğu (p<0.05) ve kontrol grubundaki hastaların semptomlarının taburculuğun sekizinci haftasında da devam ettiği ve iki grup arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca, kontrol grubundaki hastaların %46.7'si, girişim grubundaki hastaların ise %23.3'ü taburcu olduktan sonra yaşadıkları sorunlar nedeniyle hastaneye geri dönüş yapmıştır. Sonuç: Bu araştırmadan elde edilen bulgular; açık kalp ameliyatı olan hastalara Orem'in öz bakım modeli kullanılarak evde verilen eğitim ve bakımın hastaların semptomlarını azalttığı ve öz etkililiklerini artırdığını göstermektedir.