Pulmoner tromboemboliyle takip edilen hastalarda endtidal CO2 düzeyinin tanı ve tedavideki yerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR ÇELİK
Danışman: Buğra KERGET
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pulmoner tromboemboli (PTE), ani gelişen kardiyopulmoner bozulmaya yol açarak yüksek mortalite ve morbidite riski taşıyan ciddi bir acil durumdur. Bu çalışmada, yüksek ve orta-yüksek riskli PTE olgularında endtidal karbondioksit (EtCO₂), periferik oksijen satürasyonu (SpO₂), nabız, solunum sayısı ve perfüzyon indeksi (Pİ) gibi vital parametrelerin tanı ve tedavi sürecindeki rolü araştırıldı. Yöntem: Prospektif olarak planlanan çalışmaya, 1 Şubat – 31 Temmuz 2025 arasında PTE tanısı alan 120 hasta dahil edildi. Hastalar dört gruba ayrıldı: (1) yüksek riskli PTE + trombolitik, (2) orta-yüksek riskli PTE + trombolitik, (3) orta-yüksek riskli PTE (trombolitik uygulanmayan), (4) sağlıklı kontrol. EtCO₂, SpO₂, nabız, Pİ, solunum sayısı ve arteriyel kan basıncı Rad-97 cihazı ile ölçüldü. Bulgular: Tanı anında ölçülen EtCO₂ düzeyleri hasta grupları arasında anlamlı farklılık gösterdi (p 0.05). EtCO₂ düzeyi, PABTOİ (r = –0.358, p = 0.01) ile negatif, SpO₂ (r = 0.59, p < 0.001) ve perfüzyon indeksi (r = 0.43, p < 0.001) ile pozitif korelasyon gösterdi. ROC analizinde EtCO₂ için 17.5 mmHg kesim değeri, trombolitik tedavi gereksinimini öngörmede %97 duyarlılık ve %85 özgüllük sağladı. Sonuç: EtCO₂, PTE tanı ve tedavinin takibinde kolay uygulanabilir bir metot olabilir. Ayrıca erken dönemde reperfüzyon tedavisi yönlendirici ve trombüs yükünü de gösteren solunumsal bir parametre olarak öne çıkmaktadır.