Hepatit B virüsüne karşı immün yanıtta HLA doku gruplarının rolü

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, KLİNİK BAKTERİYOLOJİ VE ENFEKSİYON HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ALBAYRAK

Danışman: Ayşe ALBAYRAK

Özet:

IV ÖZET HBV enfeksiyonu, dünyada ve ülkemizde yaygın olarak görülmekte olup, erişkin yaşta geçirildiğinde % 5-10 oranında kronikleşmektedir. HBV'ne karşı geliştirilen HBV aşısı ile etkin bir korunma sağlanabilmesine karşın, %2.5-5 oranında koruyucu antikor gelişmemektedir. Bu çalışma, HBV'ne karşı immün yanıtta HLA doku gruplarının etkili olup olmadığının araştırılması amacıyla yapıldı. Bu amaçla, HBV enfeksiyonu tedavisi ve proflaksisi yönünden takip edilen 79 kişinin kan örneklerinde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Doku Tiplendirme ve Genetik Laboratuarı'nda Sınıf I ve II HLA doku antijenleri tespit edildi. HLA antijenlerine serolojik yöntemle ve polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi ile bakıldı. Böbrek transplant vericilerinden oluşan 41 kişi ise kontrol grubu olarak kabul edildi. Elde edilen sonuçlar Ki (X)-kare testi ile yorumlandı. Çalışmamızda HLA DR1 1, kontrol grubunda kronik hepatitli hasta grubuna göre yüksek, HLA DQ7 düşük bulundu. HBV'ne karşı doğal bağışıklığı olan grup ile kontrol grubu karşılaştırıldığında HLA Cw1 doğal bağışıklığı olan grupta, HLA DR17 ise kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulundu. HLA DR13, doğal bağışıklığı olan grupta kronik hepatitli gruba göre yüksek bulundu. HLA B51 ise doğal bağışık grupta aşı ile bağışıklık kazanmış gruba göre yüksek bulundu. Sonuç olarak HLA DR11 ve HLA DR13'ün hepatit B enfeksiyonunun persistansından koruyucu, HLA DQ7'nin ise yatkınlık sağlayıcı alleller olabileceği tespit edildi. Aşıya yanıtsız grupla kronik hepatitli hasta grubu arasında HLA grupları bakımından anlamlı benzerlik tespit edilemedi. HLA gruplarının bireyler, toplumlar ve etnik gruplar arasındaki dağılımının farklı olması nedeniyle, istatistiksel olarak daha anlamlı veriler elde etmek için, değişik toplum ve bölgelerde ve daha fazla bireyi kapsayan ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Hepatit B virüsü, insan lökosit antijenleri