Kolorektal Kanser Tanılı Hastalarda lncRNA SNHG22 / miR-4492 / FOXK1 Ekspresyon Seviyelerinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZİYA BULDUK
Danışman: Çiğdem Yüce Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Kolorektal kanserler (KRK), dünya genelinde en sık görülen üçüncü kanser türü olup, kansere bağlı ölümler arasında ikinci sırada yer almaktadır. Son yıllarda, kodlamayan RNA'ların (ncRNA) kanser biyolojisindeki rolleri giderek daha fazla ilgi görmektedir. KRK patogenezinde yer alan ncRNA'lar hem prognoz belirteci hem de potansiyel tedavi hedefleri olarak önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, KRK'li hastalardan elde edilen tümör ve komşu sağlıklı doku örneklerinde lncRNA SNHG22, miR-4492 ve FOXK1'in ekspresyon düzeyleri ile aralarındaki olası etkileşimler değerlendirilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla çalışmamız KRK'de lncRNA SNHG22, miR-4492, FOXK1 ekspresyon seviyelerini birlikte değerlendiren ilk çalışma olacaktır. Gereç-Yöntem: Genel Cerrahi kliniğine KRK tanısı ile başvuran 50 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Ameliyat sırasında bu hastalardan alınan tümörlü ve cerrahi sınırları negatif sağlıklı komşu doku örneklerinden total RNA izolasyonu yapılmış; elde edilen RNA örnekleri kullanılarak kantitatif real-time PCR (qPCR) yöntemiyle hedef genlerin ekspresyon düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgular: KRK dokularında lncRNA SNHG22 ekspresyon düzeylerinin anlamlı düzeyde azaldığı (p = 0,0021), miR-4492 ekspresyonunun arttığı ancak istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p = 0,1236) ve FOXK1 ekspresyon düzeylerinin azaldığı (p = 0,1038) tespit edilmiştir. Tümör dokularında lncRNA SNHG22 ve FOXK1 ekspresyon düzeyleri, histopatolojik alt tipler açısından anlamlı farklılık göstermiştir (sırasıyla p = 0,029 ve p = 0,030). Ayrıca, lncRNA SNHG22 ile FOXK1 arasında güçlü bir pozitif korelasyon saptanmıştır (p = 4,70 × 10⁻¹⁰, r = 0,747). Buna karşın, lncRNA SNHG22 ile miR-4492 arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p = 0,973, r = –0,005). miR-4492 ile FOXK1 arasında ise orta düzeyde pozitif bir korelasyon gözlemlenmiştir (p = 0,0017, r = 0,432). Sonuç: Bu çalışma lncRNA SNHG22, miR-4492 ve FOXK1'in KRK ile ilişkili moleküler mekanizmalardaki potansiyel rollerine dair yeni ve önemli bulgular ortaya koymuştur. Elde edilen veriler, bu moleküllerin KRK patogenezinde önemli düzenleyici işlevlere sahip olabileceğini düşündürmektedir. Ancak, bu ilişkilerin moleküler düzeyde daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması ve bulguların doğrulanması amacıyla ileri düzey, fonksiyonel ve geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Gelecekte yapılacak kapsamlı araştırmalar, bu moleküler yolakların daha iyi anlaşılmasını sağlayarak lncRNA SNHG22, miR-4492 ve FOXK1'in tanı, prognoz ve tedavi açısından klinik kullanım potansiyelini ortaya koyabilir. Anahtar Kelimeler: FOXK1, Gen Ekspresyonu, Kolorektal Kanser, lncRNA SNHG22, miR‑4492.