Öğretmen adaylarının çocukluk çağı travmaları, ebeveyn tutumları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİME YAVİLİOĞLU
Danışman: Arzu Gülbahçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarında çocukluk çağı travmaları, ebeveyn tutumları ve psikolojik iyi oluş düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenlerin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılıklarını belirlemektir. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 2024-2025 Güz dönemi öğrencilerinden uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 741 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Anne Baba Tutumları Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.00 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının psikolojik iyi oluş, çocukluk çağı travmaları ve anne baba tutumları puanlarının demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre anne baba tutumlarını daha fazla koruyucu/istekçi ve otoriter algıladıkları ve çocukluk çağı travmalarının daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, 24-26 yaş ile 30 ve üzerindeki öğrencilerde psikolojik iyi oluş puanları daha yüksek bulunmuştur. Fiziksel İhmal, Duygusal İhmal ve Aşırı Koruma Kontrol yüksek puanlarının psikolojik iyi oluşu azalttığı, Demokratik Ana-baba tutumlarının psikolojik iyi oluşu artırdığı saptanmıştır. Demokratik Ana-baba tutumu boyutu puanlarının Duygusal Taciz boyutu, Fiziksel Taciz boyutu, Fiziksel İhmal boyutu, Duygusal İhmal boyutu, Cinsel Taciz boyutu, Aşırı Koruma Kontrol boyutu ve Çocukluk Çağı Travma Ölçeği puanlarını azalttığı; Koruyucu Ana-baba tutumu boyutu ve Otoriter Ana-baba tutumu puanlarının ise Duygusal Taciz boyutu, Fiziksel Taciz boyutu, Fiziksel İhmal boyutu, Duygusal İhmal boyutu, Cinsel Taciz boyutu, Aşırı Koruma Kontrol boyutu ve Çocukluk Çağı Travma Ölçeği puanlarını artırdığı saptanmıştır. ravmanın kaynağı aile olan öğrencilerin Otoriter Anne Baba Tutumu ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur. Sonuçlar: Psikolojik iyi oluşun, fiziksel ihmal, duygusal ihmal ve aşırı koruma-kontrol düzeyleri ile negatif yönlü bir ilişki sergilediği; buna karşılık, demokratik ebeveyn tutumlarının psikolojik iyi oluşu destekleyici bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Aile kaynaklı travmaların, bireylerin otoriter ebeveyn algısını ve çocukluk çağı travma düzeylerini anlamlı biçimde artırdığı saptanmıştır. Çocukluk döneminde maruz kalınan travmaların bireylerin ilerleyen yaşantılarında karşılaştıkları olumsuz deneyimlerin çeşitliliğini ve şiddetini artırdığı görülmektedir. Bulgular, travmanın türüne bağlı olarak bireylerde farklı psikolojik etkiler meydana getirdiğini ve özellikle aile kaynaklı travmaların daha derin duygusal izler bıraktığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: çocukluk çağı travmaları, psikolojik iyi oluş, anne baba tutumları, öğretmen adayları