Sağlık kaderciliği skalası'nın Türk dilinde geçerlik ve güvenirliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GULRUZ BOBOV

Danışman: Cantürk Çapık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma Sağlık Kaderciliği Skalası'nın Türk Dili'nde geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Metodolojik türde yürütülen bu araştırma, Mayıs-Aralık 2016 tarihleri arasında Erzurum'un Şerif Efendi ASM bölgesinde gerçekleştirilmiştir. Skala Franklin ve arkadaşları tarafından 2008 yılında geliştirilmiştir ve 17 sorudan oluşmaktadır. Beşli Likert tipinde olan skala orijinal dilinde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini 30 yaş ve üzeri 500 kişi oluşturmuştur. Geçerlilik-güvenirlilik analizinde dil, kapsam, yapı geçerliği ve güvenilirlik analizleri kullanılmıştır. Veriler SPSS ve Lisrel 8.50 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada maddelere ait kapsam geçerlik indeksi 0.8-1.00 arasında değişmekteydi ve KMO değeri 0.940, Barlett testi, x2 = 3778.877, p = 0.000 olarak belirlenmiştir. Temel bileşenler analizi 17 maddelik skalaya için uygulandı ve skala'nın Türkçe versiyonun tek alt boyutlu olmasına karar verildi. Faktör yüklerinin tüm maddelerde 0.30'un üzerindeydi ve açıklanan varyansı %42.70 olarak belirlenmiştir. Skala'nın Cronbach α katsayısının 0.91 olduğu bulundu. Katılımcıların sağlık kaderciliği puan ortalamasının 61.27±12.39 olduğu belirlendi. Sonuç: Sonuç olarak, Türk dilinde Sağlık Kaderciliği Skalası'nın Türk dilinde tek boyutlu olduğu ve oldukça yüksek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu saptanmıştır. Katılımcılardan, ileri yaştakilerin, kadınlar ve ev hanımlarının, okuryazar olmayan ve sağlık güvencesi olmayanların, evli olanların, düşük gelire sahip olanların ve kronik hastalığa sahip olanların daha yüksek sağlık kaderciliği puanına sahip oldukları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Geçerlilik ve güvenirlik, hemşirelik, kadercilik, sağlık.