Adölesan dönemi çocuklarda D vitamini yetersizliği ve etkileyen faktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat Konak

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Handan ALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

D vitamini yetersizliği sadece küçük çocuklarda değil gebelerde, doğurganlık yaşındakikadınlarda ve adolesan dönemi çocuklarda da sık görülmektedir. Pubertede doruk kemikkitlesinin %30-60'ı kazanılır ve bu dönemde gelişecek D vitamini yetersizliği bukazanımı azaltıp erişkin yaşta kemik sağlığını olumsuz etkileyecektir. ÇalışmamızdaErzurum'un üç farklı sosyoekonomik statüdeki bölge okul çocuklarında, D vitaminiyetersizliğinin prevelansını ve yetersizliğe neden olan faktörleri, pelvis grafisi veBMD'ne etkisini göstermeyi amaçladık. Çalışmaya Nisan ile Ekim 2008 tarihleri arasındaherhangi bir şikayeti olmayan, yaşları 13-17 arasında değişen, farklı sosyoekonomikdüzeye sahip okul öğrencilerinden olgular alındı. Kronik hastalığı olan veya D vitaminimetabolizmasını etkileyen ilaç kullanan çocuklar çalışmadan çıkarıldı. Çalışmayailkbaharda 343, sonbaharda 246 adolesan alındı. D vitamini düzeyi 20 ng/ml olanlar normalolarak değerlendirildi. Çalışmaya alınan olguların 198'ı (%57.7) erkek, 145'i (%42.3)kızdı. Olguların yaş ortalaması 15,44±1,28 yıldı. İlkbaharda olgularda %17.7 D vitaminieksikliği, %72 oranında D vitamini yetersizliği tespit edildi. Yaz sonunda ise bu düzeylersırasıyla %1.6 ve %41.1 idi. D vitamini eksikliği kışın kızlarda erkeklerden 9 kat daha sıkgörülmekteydi. Yaş arttıkça D vitamini eksikliği daha sık görülüyordu. SES'nin, oral Caalımının, BMI'in D vitamini seviyesine etkisi yoktu. D vitamini düzeyini etkileyen enönemli faktör güneşlenme ve fiziksel aktivite süreleriydi. Kız olguların % 83'ü kapalıgiyiniyordu ve giyim tarzının D vitamini düzeyine etkisi yoktu. Ancak yazın açık kızlardaD vitamini eksikliği tespit edilmedi (p<0.05). D vitamini ile PTH arasında negatifkorelasyon vardı. D vitaminin 22 ng/ml değerinden sonra PTH'nın plato yaptığı görüldü.B-ALP yüksekliği D vitamini eksikliği olan grupta daha sık tespit edildi. Pelvis grafisi veBMD bulguları ile D vitamini düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. BMD'nde kışın%11.4 osteoporoz, %20.1 osteopeni tespit edildi. D vitamini eksikliği olanların en sıkşikayeti kas ağrısı, yetersizlik tespit edilenlerin ise eklem ağrısıydı. Sonuçta, bölgemizdeD vitamini eksikliği veya yetersizliği adolesan çocuklarda hala yaygın durumdur. Dvitamini seviyesine etki eden major faktör ise yetersiz güneşlenme ve yetersiz fizikselaktivitedir.Anahtar Kelimeler: Adolesan riketsi,