Eş-Şâfiye Fî Sebki'l-Kâfiye adlı eserin değerlendirmesi ve tahkiki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH HOUT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yakup KIZILKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kâfiye metni nahiv ilminde telif edilen en önemli eserlerden kabul edilir. İbnu'l-Hacib bu eserinde Zemahşeri'nin Mufassal adlı eserinde izlediği yolu izlemiştir. Ancak Mufassalın sadece nahivle ilgili bölümlerini ele almıştır. Nahiv konularını ise ayrıntılı değil özet olarak işlemiştir. İbnu'l-Hacib'in Kâfiye adlı eserlerine yapılan şerhlerden birisi de Ömer b. Davud el-Farisi'ye aittir. Tahkikini yaptığımız bu şerhinde Kâfiye'deki kapalı yönleri açıklamaya ve bütün konulara örnek vermeye çalışmıştır. Örneklerinde çoğunlukla Kur'ân-ı Kerim' den şahit getirmiştir. Bununla birlikte Arap şiiri ve atasözlerinden de şahitler getirmiştir. Hadis şahitleri ise daha azdır. Ömer b. Davud el-Farisi'nin tahkikini yaptığımız eş-Şâfiye fî sebki'l-Kâfiye adlı bu eserinde İstanbul Köprülü Yazma Eser Kütüphanesi 1470 numarada kayıtlı nüshasını esas aldık. Bu nüsha, müellif nüshasıyla karşılaştırılmış olduğundan müellif nüshasını ortaya çıkarabilecek güçte olduğu düşünülmektedir. Müstensih yazma eserin birçok yerinde bu nüshanın müellif nüshasıyla karşılaştırıldığını belirtmektedir. Ayrıca bu nüshanın, eserin müellifi hayattayken kaleme alınmış olması ve eserin müstensihi olan Davud el-Kayseri'nin müellifin çoğu eserini yazıya geçirmiş olması bakımından önemlidir.