Yükseköğretim programları bağlamında yeni nesil üniversite girişimlerinin incelenmesi: Atatürk Üniversitesi örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER BİÇİM
Danışman: Adnan Küçükoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Araştırmanın amacı yükseköğretim reform hareketleri doğrultusunda Atatürk Üniversitesi tarafından yürütülen Yeni Nesil Üniversite Tasarım Dönüşüm Projesi'nin amaçları, planları, uygulama ve değerlendirme süreçlerinin yeni nesil üniversite standartları bağlamında incelenmesidir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla görüşme ve doküman incelemesi, örnekleme yöntemi olarak amaçlı örneklem seçilmiştir. Amaçlı örneklemden ölçüt örneklemin seçildiği araştırmadaki katılımcılar; Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcıları, projeye katılan ilgili Dekanlar, proje danışmanlık ekibinden ilgili öğretim üyeleri, projede görev alan öğretim üyeleri, proje doğrultusunda kurulan yeni birimlerin yöneticileridir. Doküman incelemesi için belgeler, arşiv kayıtları, çalışma dokümanları, projeye yönelik tüm haberler ve açıklamalar, proje gelişim ve değerlendirme raporları, strateji belgeleri, çalıştay sonuç raporları incelenmiştir. Belirlenmiş olan katılımcılarla gerçekleştirilen görüşme ve yapılmış olan doküman incelemesiyle veriler toplanmıştır ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular ve sonuçlar: Araştırmada elde edilen bulgulara göre, Yeni Nesil Üniversite Tasarım Dönüşüm Projesi'nin eğitim programına vurgu yapan misyonu açısından gelişim gösteren alanları; 212 öğretim programının yenilenmesi, derslerin %13'ünün azaltılması, ulusal kredilerin azaltılarak yerine evrensel derslerin tasarlanması, kredi sayılarının %20 azaltılması ve ölçme değerlendirme sisteminin güncellenmesi şeklinde sıralanabilir. Atatürk Üniversitesi eğitim misyonuna vurgu yapan standartlar doğrultusunda değerlendirildiğinde, yeni nesil üniversite özellikleri taşımaktadır. Projenin eğitim misyonu açısından gelişmeye açık yanları ise; program izleme ve güncelleme uygulamalarının sınırlı olması, mezun izleme sistemlerinin bulunmaması ya da etkin ve verimli sonuçlar elde edilememesi, farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin genele yayılım göstermemesi, akredite programı bulunmayan fakültelerin olması, akran değerlendirme uygulamalarının olmaması, eğitim, araştırma ve toplumsal katkı süreçlerinin birbiri ile ilişkili olarak yapılandırılmamasıdır. Projenin "araştırma" misyonu açısından gelişim gösteren alanları; araştırma stratejisi ve hedeflerine yönelik tanımlı süreçler ve uygulamaların bulunması, araştırma süreçlerine ilişkin izleme mekanizmalarının oluşturulmasıdır. Gelişmeye açık yanlar ise; araştırma süreçlerinin izlenmesine yönelik sonuçların yeteri kadar değerlendirilmeyerek iyileştirmelerin sınırlı düzeyde kalması, performans göstergelerinin izlenmesine yönelik bilgi yönetim sistemlerinin sınırlı düzeyde kullanılması, araştırma yetkinliğinin geliştirilmesine yönelik uygulamaların sınırlı kalmasıdır. Projenin toplumsal katkı misyon alanı için gelişim gösteren alanı; toplumsal katkı stratejisi ve hedeflerine yönelik tanımlı süreçler ve uygulamaların bulunmasıdır. Gelişmeye açık yanları ise; toplumsal katkı süreçlerinin izlenmesine yönelik sonuçların yeteri kadar değerlendirilmeyerek iyileştirmelerin ve performans göstergelerinin izlenmesine yönelik bilgi yönetim sistemlerinin sınırlı düzeyde kullanılmasıdır.