Türk karikatüründe yalın çizgi ve Nehar Tüblek
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA YILDIRIM
Danışman: Serhat Erdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma Türk karikatür tarihinde mizah ve resim ilişkisini incelemeyi, Batıdaki gelişmelerin ne ölçüde Türk karikatürüne kaynaklık ettiğini örneklerle açıklamayı, karikatürün Türkiye'deki durumunu geçmişi ve bugünü değerlendirerek varsayımlarda bulunmayı ve bu dönemler içinde karikatürde modernleşmenin zirveye çıktığı dönemde Nehar Tüblek'in sanatının irdelenmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Karikatür tarihi, başvurulan teknikler ve karikatür anlatısı üzerine yapılan çalışmalar araştırılarak karikatür anlatısının başlangıçtan günümüze geçirdiği dönüşüm hem teknik hem de içerik bağlamında ele alınmış olup; araştırmada kronolojik bir sistematik geliştirilmiştir. Tüblek'in çalışmalarından hareketle karikatür tarihinde 1950'lerde yaşanan dönüşüm ortaya konulmaya çalışılmış anlatı biçimi ile içerik/mesaj bağlamında içerik çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Literatür araştırması görsel-işitsel kaynaklar, makaleler, kitaplar, dergiler, gazeteler, tezler, şahıslar, istatistikler, internet ortamındaki çevrimiçi yayınlar üzerinden yürütülmüştür. Bulgular: Araştırma, karikatürün tarihsel geçmişi içerisinde geçirmiş olduğu dönüşümü ortaya koyması; başvurulan çizim teknikleri ve üslup ile bir anlatı aracı olarak toplumlar üzerindeki rolünü analiz etmesi bağlamında alana katkı sağlayıcı niteliktedir. Bu çalışma ile özellikle karikatürde çizginin kullanımı ve günümüze değin yaşanan dönüşüm sergilenecektir. Alanyazında Tüblek ile ilgili detaylı bir araştırmanın olmaması çalışmanın özgün yönünü ortaya koymaktadır. Sonuç: Bir iletişim yolu olarak karikatür, insanların duygu, düşünce ve fikirlerini çizgilerle aktarım aracıdır. Karikatür, sanatçının imzası niteliğinde özgün yaklaşımlar sergilemenin yanı sıra çizildiği döneme dair olanı da ortaya koyma çabasındadır. Bu bağlamda karikatür hem çizim teknikleri ve sanatçının üslubu hem de aktarılmaya çalışılan mesaj çerçevesinde değerlendirilebilir. Karikatürde yalın çizgi kullanımına yönelik yapılmış olan bu tez çalışmasında 1950'li yılların karikatürünün, karikatüre yansıyan mizah anlayışı Tüblek'in eserleri örneğinde betimsel yönde çözümlenmiştir. Türk karikatüründe, çizgide anlam değişiminin ve geçmişten etkilenen karikatürün bugünkü yorumu, kullanılan çizginin değerlendirilmesi yapılarak literatüre katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Karikatür, Yalın Çizgi, Nehar Tüblek