Yeni Atlantis ve Kutadgu Bilig'de eudaimonizm
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULKADİR ÇÜLÜK
Danışman: Osman Elmalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada 1580'li yıllarda yaşamış olan İngiliz devlet adamı Francis Bacon'un ütopyası olan Yeni Atlantis adlı eseri ile binli yılların başlarında yaşamış olan Türk düşünür ve devlet adamı Yusuf Has Hacib'in siyasetname niteliğindeki Kutadgu Bilig adlı eserinden hareketle her iki düşünürün eudaimonia kavramına bakış açıları karşılaştırılmıştır. Bir diğer ifade ile Yeni Atlantis ve Kutadgu Bilig'de eudaimonia kavramının izleri sürülmüştür. Eudaimonia kavramının mutluluk kelimesine karşılık geldiği göz önünde bulundurulursa her iki düşünürün mutluluk anlayışları ve mutluluğa ulaşma yöntemleri irdelenmiştir. Bireylerin ya da toplumların mutluluk algılarında benzerliklerin ve farklılıkların olabileceği gibi, onu arama ve elde etme biçimleri bakımından da benzerlikler ve farklılıklar oluşabilmektedir. Genellikle bu benzerlik ve farklılıklar zaman, inanç, kültür ve yönetim biçimlerinin farklılıkları ile ilintilidir. Nitekim çalışmamız için seçtiğimiz bu iki eser, saymış olduğumuz bu dört kavram açısından birbirleri ile farklılık arz etmektedir. İnsanın var olduğundan beri aradığı mükemmel iyi nedir? Bu soru Antik Yunan'dan bu yana "eudaimonizm" diye isimlendirilen felsefenin bir konusu olmuştur. Çalışmamızın da ana başlığı olan bu kavramı inceledikten sonra her iki eserin önerdiği mutlak iyinin ne olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından her iki eserin de yazıldığı zaman, toplum, kültür ve inaç farklılıkları göz önünde bulundurularak onların savunduğu mutlak iyinin benzerlikleri ve farklılıklarını kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Sonuç olarak ise, Yeni Atlantis ve Kutadgu Bilig'de Eudaimonizm düşüncesi karşılaştırılarak en yüksek iyinin ne olduğu problemine verilen cevapların belirlenmesi amaçlanmıştır. Her iki eserden hareketle evrensel ahlakın temel kavram ve problemlere bakış açılarının benzerlikleri ve farklılıkları incelenmiştir. Ayrıca bu eserlerin eudaimoniaya ulaşabilme yolundaki normları çağ, din, kültür ve yönetim biçimi farklılıkları göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ahlak, Eudaimonizm, Mutluluk, Kutadgu Bilig, Yeni Atlantis, Erdem, Bilgi, Akıl