HUMATIN KURŞUN ZEHİRLENMESİNDE ŞELATÖR ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hatice İSKENDER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Armağan HAYIRLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Deneysel olarak oluşturulan kurşun (Pb) zehirlenmesinde humatın şelatör etkisini araştırmak.Materyal ve Metot. Her grupta 12 kafes ve her kafeste 4'er tavuk bulunan toplam 192 adet 25 haftalık yaşta Lohmann White yumurta tavuğu 10 gün süreyle 1) kontrol, 2) % 0.15 humat (H), 3) 0.3 gr/kg Pb ve 4) % 0.15 H + 0.3 gr/kg Pb içeren yemlerle beslendi. Deneme sonunda her kafesten rastgele seçilen bir tavuğun V. axillaris'inden kan örnekleri alındı ve servikal dislokasyonla sakrifiye edildi. Performans, yumurta kalitesi, hemogram, metabolik profil ve doku kurşun birikimi parametreleri ölçüldü.Bulgular. Pb zehirlenmesi yem tüketimi, yumurta verimi, yumurta kırılma direnci ve kabuk kalınlığını düşürdü. Humat eklenmesiyle düşen yem tüketimi %8.3 arttı. Pb bazofil sayısı ve ortalama eritrosit hacmini artırdı, buna karşın lökosit, eritrosit, hemoglobin (Hb), hematokrit ve ortalama trombosit hacim (MPV) değerlerini azalttı. Humat, Pb ile beraber verildiğinde düşen Hb ve MPV değerlerini artırdı. Kurşunun doku, organlarda, yumurta kabuğu, albumen, yumurta sarısı ve dışkıda biriktiği; humatın eklenmesiyle serum, bacak eti, kemik ve yumurta kabuğu Pb düzeyleri sırasıyla % 16.5, 14.8, 14.7 ve 22.3 oranında azaldı, ancak karaciğer, beyin, böbrek, göğüs eti, albumende, yumurta sarısı ve dışkı da artan Pb düzeyleri düşmedi.Sonuç. Humat katkısı ile Pb toksikasyonu sonucu olumsuz etkilenen performans, yumurta kalitesi, hemogram, metabolik profil ve doku birikimini değişik düzeylerde iyileştirmiştir. Bir verim artırıcı olan humat, kurşun zehirlenmesinde şelatör etki de gösterebilir.Anahtar Kelimeler: Hemogram, humat, kurşun zehirlenmesi, metabolik profil, performans, şelatör etki, yumurta kalitesi.