Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran gebelerde sağlık okuryazarlığı ile gebelikte cinselliğe karşı tutum düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DELAL AKMAN
Danışman: Suat SİNCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sağlık okuryazarlığının düzeyi hasta-hekim iletişimi, hekimin talimatlarını anlama ve tedavi uyumu gibi konularla ilişki olduğu bilinmektedir. Gebelik sürecinde kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi, sağlıkla ilgili bilgileri anlama, değerlendirme ve kullanma becerisini ifade etmektedir. Bu bağlamda, gebelerin cinsellik hakkındaki tutumları, sağlıklı bir gebelik için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran gebelerde sağlık okuryazarlığı ile gebelikte cinselliğe karşı tutum düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmanın evrenini Mart-Ağustos 2024 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı hizmet veren Eğitim Aile Sağlığı Merkezi (EASM) birimlerine kayıtlı olan gebeler oluşturmaktadır. Çalışmanın yürütüldüğü tarihlerde mart ayı itibariyle tüm EASM' lere kayıtlı 118 gebe bulunmaktadır ve veriler yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyini ölçmek için TSOY-32 ölçeği ve cinsellikte tutumlarını ölçmek için GCKTÖ kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS-25 programı kullanılarak yapıldı. Analizlerde t testi, tek yönlü varyans analizi, post hoc analizde Tukey testi ve pearson korelasyon testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması ise 29,07±5,57 yıldı. Gebelik haftası ortalaması 23,11±9,63. Katılımcıların ortalama TSOY-32 puanı 34,27±8,41 olarak belirlendi. Katılımcıların %54,2'si yeterli- mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyindeydi. GCKTÖ puan ortalaması ise 118,72±19,27'dir. Gebelerin %63,5'i cinselliğe karşı tutumu olumluydu. TSOY-32 ölçek puan ortalaması ile GCKTÖ ve tüm alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon mevcuttu (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça cinselliğe karşı tutumlarının olumlu yönde arttığı bulundu. Gebelerin sağlık bilgilerini anlama ve uygulama becerilerinin artması, cinsel sağlık ve ilişki dinamikleri hakkında daha bilinçli kararlar almalarına olanak tanır. Anahtar Kelimeler: sağlık okuryazarlığı, gebelik, cinsel tutum, cinsellik, aile hekimliği