IĞDIR İLİ SİLAJLIK MISIR ÜRETİMİNDE ETKİNLİĞİN ve ETKİNLİĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kıymet DOĞAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat KÜLEKÇİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Iğdır ili silajlık mısır üreten işletmelerin etkinliklerini ve bu etkinliğe etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri Iğdır ilinde Merkez, Karakoyunlu, Aralık ve Tuzluca ilçelerine ait gayeli örnekleme metodu ile seçilmiş 10 köyde bulunan işletmelerle yapılan anket çalışmasından elde edilmiştir. Anket yapılacak işletme sayısı, Basit Tesadüfi Örnekleme Metodu kullanılarak, 110 olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler Veri Zarflama Analizi ile analiz edilerek işletmelerin etkinlikleri bulunmuş ve bu etkinliğe etki eden faktörler ise FractionalLogit Model kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre silajlık mısır üreten işletmelerin genel teknik, saf teknik ve ölçek etkinlikleri sırasıyla 0,42, 0,94 ve 0,44 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin %12,73'ü genel teknik etkinliğe sahipken, %36,36'sı saf teknik etkinliğe ve %12,73'üCRS'ye sahip oldukları belirlenmiştir. Bunun yanında işletmelerin %12,73'ü ölçeğe sabit getiriye, %87,27'si ise ölçeğe artan getiriye sahiptir. Etkin işletmelerle etkin olmayan işletmeler karşılaştırıldığında etkin işletmelerin etkin olmayanlara göre üretim değerlerinin %62,22 oranında daha fazla olduğu belirlenmiş olup, istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. İstatistiksel olarak önemli bulunan tohum masrafı, işgücü masrafı, diğer değişken masraflar sırasıyla %3,04, %59,20, %41,26 oranında etkin olmayanlar etkin olanlara göre daha az masraf yaparken, pazarlama masrafında ise %2,00 oranında daha fazla masraf yaptıkları belirlenmiştir. Etkinliksağlayan tek faktör işletmecinin yaşı olarak belirlenmiş olup işletmecinin yaşı 1 yaş arttığında etkinsizliğin%0,88 puan arttığı tespit edilmiştir. Silajlık mısır üreten işletmelerde etkinliğin artırılabilmesi için çiftçilerin tarım ekonomisi ve tarım teknikleri konusunda çiftçi eğitim programlarının düzenlenmesi ve bu programlarda genç çiftçilerin katılımının sağlanması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler:Veri zarflama analizi,Fractionallogit model, Teknik etkinlik, Ölçek etkinliği, Silajlık mısır, Iğdır