Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim aile sağlığı merkezine başvuran ailelerin çocukluk çağı periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYDA FATMA EKİNCİ

Danışman: Suat SİNCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Periyodik sağlık muayenesi (PSM); sağlıklı bireylerin, tarama testleri ve fizik muayene ile danışmanlık ve sağlık eğitimi yoluyla iyilik halinin devamını sağlamak amacıyla belirli zamanlarda yapılan düzenli sağlık kontrolleridir. Çocukluk çağı periyodik sağlık muayenelerinde bütün çocukların; büyüme ve gelişme takiplerinin yapılır, çocukluk çağı aşılarının yapılır, sık görülen çocukluk çağı hastalıklarının taramaları yapılır, sağlık durumları irdelenir, koruyucu hekimliğin ön planda olduğu sağlık hizmetleri sunulur. Çocukluk çağı periyodik muayenelerinde amaç sağlığı sürdürmek, sakatlıkların önüne geçmek ve bebek ve çocuk ölümlerini en aza indirmektir. Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran ailelerin çocukluk çağı periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmamız Eğitim tipi ASM' den hizmet alan, 0-5 yaş arası çocuk sahibi olan ve anketimize katılmayı kabul eden 126 kişi üzerinde yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 versiyonu ile analiz edilmiştir. İstatiksel anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %76,2 (n=96) kadın, %23,8 (n=30) erkektir. %73,8'i (n=93) üniversite mezunudur. Tüm katılımcılar çocukluk çağı periyodik muayenelerinin yapılması gerektiği görüşünü belirtmiştir. 123 katılımcı (%97,6) çocuklarını aile hekimliğinde yapılan tüm izlemlere eksiksiz olarak getirdiğini, 94 katılımcı (%74,6) çocuklarına yapılan izlemlerin yeterli olduğunu belirtmiştir. Ebeveynlerden 96'sı (%76,2) izlemlere gelmeden önce bilgi sahibi olmak için bir araştırma yaparak geldiğini bildirirken, izlemlere gelmeden önce araştırma yapan ebeveynlerin ise 47'si (%37,3) internetten, 46'sı (%36,5) aile hekiminden bilgi aldığını bildirmiştir. Katılımcıların topuk kanı %86,5 (n=109), aşılama %76,2 (n=96), işitme %100 (n=126), görme %81 (n=102), gelişimsel kalça displazisi %93,7 (n=118) gibi taramalarda katılımın ve bilgi düzeylerinin yüksek olduğu görülürken; hipertansiyon %72,2 (n=91), gelişimsel bozukluklar için yapılan taramalarda (otizm: %23 (n=82), DEHB: %15,1 (n=89), ÖÖG: %79,4 (n=100) hem katılımın hem de bilgi düzeylerinin daha az olduğu görülmüştür. Sonuç: Ailelerin çocukluk çağı muayeneleri hakkında farkındalıklarının yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Aşılama, göz taraması, işitme taraması, gelişimsel kalça displazisi taramalarında yüksek bilgi seviyesi görülürken, hipertansiyon, gelişimsel bozukluklar gibi taramalarda yeterince bilgilerinin olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, ebeveynlerin çocukluk çağı periyodik muayeneleri ile ilgili yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları, aile hekimlerinin yaptıkları işler konusunda aileleri yeterince bilgilendirmedikleri sonucu çıkmıştır.