ÇİNLİ POSTACI PROBLEMİNE BULANIK YAKLAŞIM

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nida Nur GÖKHAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ayrıt rotalama problemlerinden araç rotalama problemi sınıfına giren Çinli postacı problemi (ÇPP) ele alınmıştır. Ayrıt rotalama problemi günümüzde; posta gönderimi, yol çalışmaları, çöp toplama işlemleri, polis devriye araçlarının ve kar küreme araçlarının rotalarının belirlenmesi vs. gibi geniş uygulama alanlarına sahiptir. Problemlerin hem değişken katsayıları hem de amaç fonksiyon katsayıları sabit olup, literatürdeki çözümlerde bu şekilde ele alınmıştır. Ancak gerçek hayat problemlerinde bu durum çoğu zaman gerçeği yansıtmamaktadır. Bu kapsamda gerçek hayat problemlerinde uygulanabilirliği sağlamak amacıyla klasik ÇPP matematiksel modelinin amaç fonksiyon katsayıları bulanıklaştırılmıştır. Bulanıklaştırılmış model literatürdeki durulaştırma yöntemleriyle çözülmüş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda Erzurum Atatürk Üniversitesi kampüsünde bir uygulama yapılmıştır. Uygulamada kış aylarında yollardaki karı temizleyen kar küreme aracı ele alınmıştır. Araç belirlenen başlangıç noktasından hareket edip tüm yollardan geçerek yine başlangıç noktasına dönecektir. Aracın aldığı süre trafik yoğunluğuna göre değişiklik göstermekte olup amaç toplam süreyi minimize etmektir. Elde edilen gözlem verilerine dayalı model GAMS paket programı yardımıyla çözülmüş rotalar ve optimum süre elde edilmiştir.