Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısına bağlı tükenmişlikleri ve psikolojik dayanıklılıkları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK DEMİRBAŞ

Danışman: Başaran Gençdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısına bağlı olarak tükenmişlik düzeylerini ve psikolojik dayanıklılıklarını incelemek amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırmada sağlık kaygısı, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ilişkisini belirlemek amacıyla betimsel yaklaşım ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Erzurum ili merkez ilçelerinde çeşitli okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapmakta olan 310 öğretmenden toplanan verilerle yürütülmüştür. Çalışmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", sağlık kaygısı düzeyini belirlemek amacıyla "Sağlık Anksiyetesi Ölçeği Kısa Form", tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla "Maslach Tükenmişlik Düzeyi Ölçeği", psikolojik dayanıklılıklarını belirlemek amacıyla da "Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı kullanılmıştır. Bulgular: Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygısı düzeyleri ile tükenmişlik düzeylerinin pozitif yönlü, psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ise negatif yönlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin sağlık kaygılarını anlamlı şekilde açıkladığı görülmüştür. Tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık puanlarının öğretmenlerin sağlık kaygısı düzeyinin toplam varyansının %9'unu açıkladığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin sağlık kaygısı, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, branş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Sonuçlar: Elde edilen bulgulara göre tükenmişlik düzeyi arttıkça sağlık kaygısı düzeyi de artmakta, psikolojik dayanıklılık düzeyi arttıkça sağlık kaygısı düzeyi azalmaktadır. Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin sağlık kaygılarının kontrol altına alınması amacıyla yapılacak çalışmalar ile tükenmişliğin önlenmesi ve psikolojik dayanıklılığın artırılmasına yönelik çalışmaların birlikte yürütülmesinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: sağlık kaygısı, tükenmişlik, psikolojik dayanıklılık, Covid-19, pandemi