Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ÇİFTCİ
Danışman: Ümit İncekara
Özet:Amaç: Bu çalışma; 'Kesin Korunacak Hassas Alan' statüsüne sahip 'Erzurum Jeolojik ve Doğal Oluşumlar' alanındaki kuş türlerinin belirlenmesi ve alanda bulunma statülerinin tespit edilmesi, IUCN Kırmızı Liste kategorilerine, BERN ve CITES sözleşmelerine, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Koruma Altındaki Türler Listesi'ne, Merkez Av Komisyonu Kararları'na (MAKK) göre durumlarının belirlenmesi, kuş türlerine ait tehditlerin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılmasına ilişkin çözümlerin sunulması ve bu çalışmanın Erzurum ili yakınlarında yapılan ornitofauna çalışmalarına göre değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışma, bir yıl boyunca 'Erzurum Jeolojik ve Doğal Oluşumlar' korunan alanında gerçekleştirilmiştir. Alanda kuş türlerini belirlemek amacıyla noktasal gözlem ve hat boyunca gözlem metotları kullanılmıştır. Göç ve üreme dönemlerinde gözlem çalışmaları daha yoğunlaştırılmış ve arazi çalışmaları genellikle bireylerin aktif olduğu 6:00-11:00; 15:00-19:00 saatleri arasında yapılmıştır. Bulgular: Gözlem ve teşhisler neticesinde 11 takım (ordo) ve 22 familyaya (familia) ait 44 kuş türü olduğu belirlenmiştir. Belirlenen türlerden 9 tanesi yerli, 35 tanesi yaz göçmeni alan statüsünde yer almaktadır. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgular neticesinde; bu korunan alanın ornitofauna bakımından oldukça önemli bir alan olduğu ve 'sulak alan' ölçütlerine uyduğundan, mahalli öneme haiz sulak alan olarak tescillenmesi gerekliliği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın bulguları, korunan alanın yönetimi ve yasal statüsünün geliştirilmesi üzerinde olumlu bir etki yaratması ve aynı zamanda hem alan hem de türler için koruma çabalarına katkıda bulunması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: jeolojik ve doğal oluşumlar, kuşlar, ornitofauna, Hınıs, kesin korunacak hassas alan, Erzurum