Orhan Pamuk Romanlarında Toplumsal Cinsiyet Olgusu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERESHTEH EBADİ ASAYESH

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mevlüt ÖZBEN

Özet:

Bu çalışmada edebiyat alanında Nobel ödüllü romancı Orhan Pamuk'un eserlerinde toplumsal cinsiyet olgusunu ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada Pamuk'un yayınlanmış tüm romanları çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Pamuk'un 2019 yılına kadar yayınlanan tüm romanlarında kadın ve erkek karakterleri işleyişi üzerinden toplumsal cinsiyet kodları hermenuetik yöntem ile ele alınacaktır. Çalışmada Pamuk'un roman metinlerine söylem analizi uygulanmış ve Pamuk'un cinsiyet, toplumsal cinsiyet, kadınlık ve erkeklik gibi toplumsal cinsiyet olgusu etrafındaki kavramları kendi kurmacasında nasıl ele aldığı analiz edilmiştir. Orhan Pamuk Romanlarında Toplumsal Cinsiyet Olgusu adlı bu çalışmada, toplumsal cinsiyet olgusu farklı başlıklar altında ve önemli kavramlar etrafında ele alınmıştır. Bir edebi eser türü olarak roman, toplumun özel¬liklerini de yansıttığı için bu çalışmada, Pamuk'un romanlarda toplumsal cinsiyetin yanı sıra edebiyat ve sosyolojinin birlikteliği de incelenmiştir. Elde edilen sonuçların en temeli Pamuk'un çağdaş bir yazar olmasına karşın romanlarında, dünyadaki gelişmelere rağmen, ataerkil ayak izlerini açıkça sergilemekten kaçınmadığıdır. Kadın ve erkeğin toplumsal cinsiyet rolleri, kimlikleri, erkek egemenliği altında ortaya çıkan eşitsizlik ve ayrımcılık çok da hızlı değişmemektedir. Bu çalışma sonucunda, Orhan Pamuk'un romanları toplumsal cinsiyet olgusu ile değerlendirildiğinde, bütün romanlarda benzer konular ve temalar karşımıza çıkmaktadır. Pamuk'un romanlarındaki kadın ve erkek figürlerin toplumdaki konumları, özellikle Türkiye'de kadın ve erkeğin konumu ile ilgili gündelik yaşama ait bir görünüm ortaya koymaktadır.