TASAVVUF MUSİKİ MÜNASEBETİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ARICIOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsa Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğum, sünnet, düğün, savaş, rûhî ve bedenî hastalıkların tedavisi gibi hayatınpek çok alanında farklı fonksiyonlar icrâ etmekte olan mûsikî, İslam düşüncegeleneğinde sürekli gündemde kalan ve tartışılan bir konu olmuştur.Tasavvufî düşüncede mûsikî, ?Elest Bezmi?ndeki İlâhî Hitab'ın hatırlanışıdır.Dolayısıyla unutmamayı telkin eden bir özelliği vardır. İşte bu yönü itibariyle mûsikî,özellikle tasavvufun sistemli hale geldiği tarikatlar içerisinde çok farklı bir icrâ alanıbulmuştur.Bütün tarikatlar kendi bünyelerinde mûsikîyi aynı şekilde ele almasalar dahi,yaygın kanaat mûsikînin insanın kemale ermesi noktasında önemli bir yeri olduğudur.Tarikatların zikir törenleri dikkatle incelendiğinde onların mûsikîyi nefis terbiyesi veruh tasfiyesi yolunda riyâzet, mücâhede ve benzeri usüllerin yanı sıra bir farkındalık,yaklaşma ve yükselme vasıtası olarak kullandıkları görülmektedir.Bu çalışmada İslâm'ın irfânî boyutu olan tasavvuf ile en soyut sanat olaraknitelendirilen mûsikî arasındaki münasebet Mevleviyye, Kadiriyye, Rıfâiyye,Nakşibendiyye ve Halvetiyye tarikatları bağlamında ele alınmıştır.