Talat Sait Halman'ın şiirlerinde geleneğin izleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT KINA

Danışman: Rıfat Kütük

Özet:

Talat Sait Halman, küçük yaşlardan itibaren, önemli gün ve haftalar için yazmış olduğu şiirlerle sanat hayatına başlamış; Robert Koleji'nde okurken hem kendi şiir becerisini geliştirmiş hem de İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye çevirilere merak salmış bir kültür adamıdır. Sanata merak sardığı günden bugüne birçok şiire, şiir çevirilerine, kültür, sanat, edebiyat alanlarında yazılara imza atmıştır.Sanat, edebiyat, siyaset, bürokrasi, basın yayın, yöneticilik gibi birçok alanlarda çalışmaları bulunan Halman'ın, kültür hayatımıza tanıtılması gerekmektedir. Bu çalışmada da, Halman'ın şairlik yönü konu olarak seçilip, şairin şiirlerinde geleneksel şiirimizin izleri araştırıldı. Araştırmalar neticesinde Halman'ın geleneksel şiirimizin iki büyük kanalı olan halk şiirinin, özellikle de divan şiirinin değerlerini çağdaş değerlerle sentezleyerek kullandığı görüldü. Halman'ın şiirlerinde halk şiirinin izleri daha çok dil ve anlayış gibi dolaylı öğelerle gözlemlenirken; Divan şiirinin izleri; mısra, beyit, dörtlük gibi birimler; rubai, tuyuğ, gazel, kıta gibi nazım şekilleri ve aruz vezninin kullanımı ile kendini açıkça ortaya koymaktadır. Fakat Halman, Divan şiirinin bu değerlerini kullanırken, kuru bir taklide düşmemekte; kullandığı birim, biçim ve vezne çağdaş açılımlar da getirmektedir. Bu bağlamda özellikle şiirlerinde aruzun şiirimizde pek kullanılmayan kalıplarını kullanmak, bir şiirin her dizesini farklı kalıplarla oluşturmaya çalışmak önemli ipuçları olarak belirtilebilir.Denebilir ki Halman, 20. yüzyılın son yarısında ve 21. yüzyılın ilk çeyreğini yaşadığımız bugünlerde rubai, tuyuğ, gazel, kıta gibi divan şiirinin nazım şekillerini kullanan birkaç şairden biridir. Bu çalışmaya konu olan bütün şiirlerinde kelimelerini halk şiiri kelimeleri sadeliğinde seçmiş, aynı kelimelere divan şiirinin sanatlı söyleyiş yoğunluğunu yüklemiştir.Anahtar Kelimeler: Talat Sait Halman, şiir, gelenek