Karaciğer sirozlu hastalarda osteoporoz
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET TÜRKELİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nihat OKÇU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ivÖZETKaraciğer hastalıkları çeşitli yollardan kemik metabolizmasını etkiler veosteoporoza neden olabilir. Bu çalışmada karaciğer sirozu tanısı konulmuş hastalarda,araya giren ve kemik metabolizmasını etkileyen osteoporoz yapabilecek diğer faktörlerolmaksızın, doğrudan hepatosellüler yetmezliğe bağlı osteoporoz sıklığı ve şiddetininaraştırılması amaçlanmıştır.Çalışma grubu 40 karaciğer sirozlu hastadan oluşturuldu. Hastaların 14'ü kadın,26'sı erkek olup, yaşları 49±18 yıldı. Kontrol grubu yaş ve cins uyumlu 22 sağlıklıerişkinden oluşturuldu. Tüm vakalarda lomber vertebra (L1-4) ve femur boynunda,kemik mineral yoğunluğu (BMD), çift enerji X-ışın absorbsiyometri ile g/cm²(DEXA)cinsinden ölçüldü. Yine tüm vakaların karaciğer sirozu ve osteoporoza ait biyokimyasalparametrelerine bakıldı.L1-L4 vertebra BMD karşılaştırıldığına hasta grubunda T değeri ortalama-2.44±1.30 g/cm² ve kontrol grubu -0.54±1.40 g/cm² olup, fark istatistiksel olarak anlamlıbulundu (p=0.001). Child evresine göre gruplar T değerine göre kendi arasındakarşılaştırıldığında, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p= 0.038).Hasta ve kontrol grubu biyokimyasal değerler açısından karşılaştırıldığında, ikigrup arasında kronik karaciğer hastalığı ve buna bağlı osteoporoza ait farklılıklarizlenmekteydi. Buna göre hastaların serum bilirubin, AST, ALT, GGT, PT, ALP, kemiğespesifik ALP, idrarda DPD düzeylerinin ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı olarakyüksekti. Serum albumin, P, Mg ve düzeltilmiş Ca, 25 (OH) D-vitamini, kadınların FSHve erkeklerin sT ortalaması hesaplandığında kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşükbulunmuştur. Hastaların BMD değeri ile albumin arasında pozitif korelasyon (r= 0,351),total bilirubin arasında negatif bir korelasyon (r= -0.346), PT arasında negatif önemsizkorelasyon (r= -0.111) saptandı.Sonuçlar, karaciğer sirozlu hastalarda osteopeni ve osteoporozun sık görüldüğünü,sirozun osteoporoz için doğrudan bir risk faktörü olduğunu ve siroz ilerledikçeosteoporozunda ilerlediğini göstermektedir. Erken tanı ve tedavi hastaların yaşamstandardını artırabileceği sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler: Karaciğer sirozu, osteopeni, osteoporoz, DEXA