Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik becerileri ile kriz yönetim becerileri arasındaki ilişkide anlam yaratma yeterliliklerinin aracılık rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUKET KIRKGÖZ

Danışman: Ahmet Ayık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı ilkokul öğretmenlerinin algılarına göre, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik becerileri ile kriz yönetim becerileri arasındaki ilişkide anlam yaratma yeterliklerinin aracılık rolünü incelemektir. Yöntem: Araştırmada değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Evreni, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Erzurum merkez ilçelerindeki (Aziziye, Palandöken, Yakutiye) ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Tabakalı ve kolay örnekleme yöntemleri birlikte kullanılmış; her tabakadan öğretmenler kolay örnekleme ile seçilmiş ve örneklem 500 öğretmenden oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak Dönüşümcü Liderlik, Kriz Yönetim Becerileri ve Anlam Yaratma Yeterlilikleri ölçekleri kullanılmıştır. Veriler SPSS 24 ve AMOS 26 programlarıyla analiz edilmiş; aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t testi, ANOVA, Kruskal–Wallis H testi ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma bulguları, öğretmenlerin okul yöneticilerini yüksek düzeyde dönüşümcü liderlik, kriz yönetimi ve anlam yaratma yeterliklerine sahip olarak algıladıklarını göstermiştir. Algılar cinsiyete göre değişmezken, yaş ve kıdemle daha olumlu, eğitim düzeyi arttıkça daha eleştirel olmuştur. Ayrıca, anlam yaratma yeterliklerinin dönüşümcü liderlik ile kriz yönetimi arasında kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar: Elde edilen sonuçlar, okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik becerileri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişkide anlam yaratma yeterliklerinin belirleyici ve kısmi aracı rol oynadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: dönüşümcü liderlik, kriz yönetim becerileri, anlam yaratma yeterlilikleri