Türkiye'de tütün ve alkol harcamalarına etki eden faktörlerin ekonometrik analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN HÜSEYİN TEKMANLI

Danışman: Erkan Oktay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de hane halklarının tütün ve alkol ürünlerine yaptığı harcamaları etkileyen faktörlerin tespit edilmesini konu edinmiştir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan 2016 Hane Halkı Bütçe Anketi'nden elde edilen yatay kesit veriler kullanılmıştır. Araştırmada tütün ve alkol harcamalarından oluşan iki bağımlı değişken ve sansürlü verilerin söz konusu olması sebebiyle İki Değişkenli Tobit Model kullanılması uygun görülmüştür. Yapılan analizlere göre hane reisinin yaşının, hem alkol hem de tütün harcamalarını ters yönlü etkilediği tespit edilmiştir. Hane reisinin eğitim durumunun, alkol harcamalarını aynı yönlü etkilerken, tütün harcamalarını ters yönlü etkilediği tespit edilmiştir. Reisi erkek olan hanelerin, reisi kadın olan hanelere göre daha fazla tütün ve alkol harcaması yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca hanede yaşayan fert sayısının alkol harcamalarını ters yönlü, tütün harcamalarını ise aynı yönlü etkilediği tespit edilmiştir. Hane halkının sahip olduğu teknolojik alet sayısının hem alkol harcamalarını, hem de tütün harcamalarını aynı yönlü etkilediği tespit edilmiştir.