3b Sanal Öğrenme Ortamlarında Öğretimsel, Sosyal Ve Bilişsel Buradalık
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlknur REİSOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yüksel GÖKTAŞ
Özet:Bu çalışmanın amacı; 3B sanal öğrenme ortamlarında öğretimsel, sosyal ve bilişsel buradalığın cinsiyet, sınıf deneyimi, bilgisayar kullanım ve 3B oyun deneyimine göre değişim gösterip göstermediğini, bu bileşenleri etkileyen faktörleri ve akademik başarıyla aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu doğrultuda öğrencilerin kış sporlarından sürat pateni, artistik paten sporlarına yönelik sosyal, durumsal ve çok kanallı öğrenme olanağı sunan 3B sanal öğrenme ortamı geliştirilmiştir. Örneklem olarak iki farklı okulun 5, 6, ve 7. sınıflarından seçilen 103 öğrencinin, verilen görevler doğrultusunda bu ortamda etkinlikler gerçekleştirmeleri sağlanmıştır. Geliştirilen Sorgulama Toplulukları Modeli anketi, gözlem, görüşme formları ve akademik başarı testinden yararlanılarak veriler toplanmıştır. Nicel veriler betimsel/kestirimsel istatistik teknikler kullanılarak, nitel veriler etkinlik teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda sosyal ve bilişsel buradalığın cinsiyete, sınıf düzeyine, bilgisayar oyun deneyimine göre anlamlı farklılık göstermediği, 3B oyun deneyimine göre ise anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin öğretimsel buradalıklarının tasarım ekibinin yazılım, öğretim tasarımı, materyal tasarımı, öğretmenin içerik ve 3B sanal öğrenme ortamı hakkındaki bilgisinden, içeriğin sıralanmasından, içeriğin sunumunda farklı materyallerden yararlanılmasından, iletişim-etkileşim, bilgilendirme araçlarından, teknik alt yapı ve ortamdaki öğrenci sayısından etkilendiği belirlenmiştir. Sosyal buradalığın öğrencilerin iletişim kurma, bilgisayar kullanma becerilerinden, iletişim-etkileşim, motivasyon, yönlendirme araçlarından, gerçekçi ortam tasarımından, tasarım yapılan platform (Second Life) platformunun özelliklerinden, teknik alt yapıdan ve öğretmenin sergilediği rollerden etkilendiği tespit edilmiştir. Bilişsel buradalığın; içeriğin sunumunda kullanılan, iletişim-etkileşim, yönlendirme, bilgilendirme, motivasyon araçlarından, teknik alt yapıdan, öğrencilerin bilgisayar kullanma becerilerinden, tasarım yapılan platform (Second Life) platformunun özelliklerinden, gerçekçi ortam tasarımından, teknik ekip/öğretmenin sergilediği davranışlardan etkilendiği ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin akademik başarılarının öğretimsel buradalık ve bilişsel buradalık düzeyleriyle anlamlı zayıf düzeyde ilişkili olduğu, sosyal buradalık düzeyleriyle ilişkili olmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda geliştirilecek 3B sanal öğrenme ortam çalışmalarında; tasarım, teknik ekibin ve öğretmenin üstlenmesi gereken görevlerin iyi bir şekilde belirlenmesine, ortamda kullanılacak araçların (içeriğin sunumunda kullanılan, iletişim/etkileşim, bilgilendirme, yönlendirme, motivasyon) sorun oluşturmayacak şekilde hazırlanmasına, bilişsel yük oluşturmayacak şekilde farklı materyallerden yararlanılmasına, teknik alt yapının güçlendirilmesine, öğrencilerin ön bilgi ve becerilerine göre bilgilendirmelerde bulunulmasına, hazırlanan görevlerin öğrencilerin anlayabileceği düzeyde olmasına dikkat edilmesi gerektiği önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sorgulama toplulukları modeli, öğretimsel buradalık, sosyal buradalık, bilişsel buradalık, 3B sanal öğrenme ortamları