Manda ve keçi sütü ve ürünlerinde staphylococcus aureus izolasyonu ve enterotoksin genlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA BİLGİN
Danışman: Mustafa Atasever
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Süt ve ürünleri enterotoksijenik ve/veya metisilin dirençli S. aureus ile sık sık kontamine olmakta ve bu durumda stafilokokal gıda zehirlenmeleri başta olmak üzere çeşitli hastalıkları ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma, Erzurum ilinde manda ve keçilerden elde edilen çiğ süt ve süt ürünlerinde S. aureus'un varlığı, elde edilen izolatların enterotoksin ve metisilin direnç genlerinin yönünden araştırılması amacı ile yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada 200 örnek materyal Erzurum ilinde (50'şer adet manda ve keçi sütü, 25'şer adet manda ve keçi kaymağı, 25'şer adet manda ve keçi peyniri) rastgele seçilmiş 65 keçi ve 58 manda hayvancılık işletmesinden toplandı. Tüm örnekler EN ISO 6888-1 prosedür standardına göre analiz edilip, selektif testleri yapılarak elde edilen izolatlar PCR ile nuc, PVL, mecA ve enterotoksin genlerin yönünden incelendi. Bulgular: Toplanan 200 numuneden klasik yöntem ile 323 adet izolat elde edildi. Bu izolatların 34(%10,5) adedinin biyokimyasal testler sonucunda S. aureus olduğu görüldü ve PCR da nuc, PVL gen tespiti ile doğrulaması yapıldı. Elde edilen 50 manda sütü örneğinin 2 adedinde (%4), 25 manda kaymağı örneğinin 2 adedinde (%8), 25 manda peyniri örneğinin 8 adedinde (%32) S. aureus tespit edilirken, keçi sütü ve örneklerinde 50 süt örneğinin 4 adedinde, (%8) 25 kaymak örneğinin 2 adedinde (%8), 25 peynir örneğinin 3 adedinde (%12) S. aureus tespit edildi. Eneterotoksin gen varlığı yönünden bakıldığında toplam 21/200 (%10.5) örneğin en az 1 enterotoksin geni taşıyan S. aureus içerdiği tespit edildi. PCR analizleri sonucunda mecA gen pozitif izolat sayısının 17 (%50) olduğu ve PVL gen varlığının tüm izolatlarda olduğu görüldü. Sonuç: Bu çalışma temel olarak, manda ve keçilerden elde edilen süt ve süt ürünlerinin enterotoksijenik ve/veya metisilin dirençli S. aureus ile kontamine olabildiğini ve toksik etkisi yüksek Stafilokokal Enterotoksin B (SEB) salgısını üreten seb geninin süt ve ürünlerindeki varlığını göstermektedir. Bu nedenle yeterli ısıl işlem görmemiş veya uygun saklama koşullarında muhafaza edilmeyen süt ve ürünlerinin tüketilmesinden kaçınılmalıdır. Anahtar kelimeler: Keçi sütü, manda sütü, metisilin direnci, stafilokokal enterotoksinler, Staphylococcus aureus.