Kanserli çocuğa sahip annelerin başetme stratejileri ile öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NERMİN AZARAK

Danışman: Eda Ay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanserli Çocuğa Sahip Annelerin Başetme Stratejileri ile Öz Yeterlilik Düzeylerinin Arasındaki İlişki Amaç: Bu çalışma kanserli çocuğa sahip annelerin başetme stratejileri ile öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki bu çalışmamın örneklemini 143 kanserli çocuğa sahip anneler oluşturmuştur. Çalışma Türkiye’nin doğusunda bir üniversite hastanesinin çocuk onkoloji/hematoloji polikliniğinde tedavi gören kanser tanısı olan çocukların anneleri ile yapılmıştır. Araştırma Temmuz 2024 – Nisan 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Veriler araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile “Kişisel Bilgi Formu”, “Başetme Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE)” ve “Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GSE)” kullanılarak toplandı. Verilerin analizi için SPSS 20 programı kullanılarak tanımlayıcı testler, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Varyans Analizi ve Bağımsız gruplarda t-testi, Tek yönlü ANOVA, Welch ANOVA ve korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Kanserli çocuğa sahip annelerin Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) puan ortalamasının 24.51±5.74 olduğu belirlendi. Kanserli çocuğa sahip annelerin COPE ölçeği puan ortalamasının dağılımı incelendiğinde ise sorun odaklı başa çıkma alt boyutundan 54.91±6.22, duygusal odaklı başa çıkma alt boyutundan 55.69±5.30, işlevsel olmayan başa çıkma alt boyutundan 37.41±6.05 puanını aldıkları belirlendi. Kanserli çocuğa sahip annelerin COPE Ölçeği sorun odaklı başa çıkma alt boyut ile Genel Öz Yeterlilik Ölçeği puanları arasında pozitif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu belirlendi. Sonuç: Çalışma bulguları, katılımcıların genel öz yeterlilik düzeyleri arttıkça sorun odaklı başa çıkma stratejilerini daha fazla benimsediklerini ve işlevsel olmayan başa çıkma stratejilerini ise daha az kullandıklarını ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Başetme stratejisi, öz yeterlilik, onkoloji, psikiyatri hemşireliği