Alkol Ve Madde Kullanım Bozukluğunda Bilişsel Davranışçı Model Temelli Psikoeğitim Destekli Müziğin Stres, Öz Yeterlilik Ve Relaps Düzeyine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KAYAOĞLU
Danışman: Özlem Şahin Altun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, alkol ve madde kullanım bozukluklarında bilişsel davranışçı model temelli psikoeğitim destekli müziğin stres, özyeterlilik ve relaps düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma, ön test-son test, kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü yarı deneysel araştırma deseni kullanılarak yapıldı. Araştırma, 2018 Ekim- 2020 Ocak tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma bir Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi AMATEM servisinde yürütüldü. Araştırmanın evrenini 244 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini araştırmaya alınma kriterlerine uyan toplam 62 kişi oluşturdu. Deney grubundaki bireylere üç hafta boyunca 8 oturum yapıldı. Her bir oturum yaklaşık bir saat sürdü. Araştırmanın verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Öz-Yeterlilik Ölçeği (ÖYÖ)" ve "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılım, ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi ve tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanıldı. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki bireylerin girişim öncesi öz yeterlilik ortalama puanları ortancaya yakın (sırasıyla 46.53±12.91 ile 50.62±20.04) ve stres ortalama puanları yüksek seviyede (sırasıyla 52.40±9.41 ile 51.93±11.03) olduğu belirlendi. Gruplar arası karşılaştırmada, bireylerin "Öz-Yeterlilik Ölçeği (ÖYÖ)", son test, 4. ay izlem testi ve 6. ay izlem testi puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada, bireylerin "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)", son test ve 4. ay izlem testi puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Grup içi karşılaştırmada, "Öz-Yeterlilik Ölçeği (ÖYÖ)" puan ortalamaları ve "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)" puan ortalamaları, ölçüm zamanları arasında anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Alkol ve madde kullanım bozukluğunda Bilişsel Davranışçı Model temelli ve psikoeğitim destekli müziğin stresi azaltmada, öz yeterliliği artırmada ve relapsları önlemede katkı sağladığı sonucuna varıldı. Müziğin hemşirelik uygulamalarında tedavi etkinliğini arttırmak amacıyla kullanılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Alkol ve madde kullanım bozukluğu, bilişsel davranışçı model, hemşirelik, müzik, öz yeterlilik, psikoeğitim