Sivas Divriği tarihi Kültür (Çarşı) camisine yönelik koruma kararlarının incelenmesi ve restorasyon önerisi geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDANUR ÇETİN
Danışman: Neslihan Kulözü Uzunboy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kültür varlıklarında koruma; sanat veya tarih değeri olan yapıların, eserlerin, değerlerin ve kent öğelerinin yaşamlarını devam ettirebilmeleri için koruma, bakım ve onarım yapılmasına yönelik önlemlerin alınmasını ifade etmektedir. Tarihsel süreç içinde koruma kriterlerin belirlenmesi ve özgünlük kavramlarının ortaya çıkması sonucunda restorasyon bilinci ortaya çıkmış ve sürekli tartışılarak gelişmeye devam etmiştir. Restorasyon kavramının ortaya çıktığı ilk günden itibaren restorasyona konu olan önemli bir yapı grubunu dini yapılar oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı da Sivas/Divriği'de bulunan Tarihi Kültür (Çarşı) Cami'sine yönelik restorasyon önerisinin geliştirilmesidir. Bu araştırma sonucunda restorasyon projesi geliştirilerek korumak, yaşatmak ve bu yolla yapının sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yardımcı olmak hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışmada gerekli bilgi ve belgeleri elde etmek için literatür taraması yapılmıştır. Bunun sonucunda oluşturulan çalışmanın kuramsal çerçevesi doğrultusunda Kültür Camisine yönelik koruma kararları ve caminin tarihi araştırılmış, caminin geçmişten günümüze geçirdiği onarımlar tespit edilmiş, mimari özellikleri doğrultusunda nasıl bir restorasyon projesi geliştirileceği belirlenmiştir. Bulgular: Kültür Cami'nin Arasta Çarşısı içinde merkezi konumu itibariyle ilçedeki diğer camilere göre cemaati fazla olan bir cami olduğu görülmüştür. Ayrıca ilçede bulunan camiler incelendiğinde, mahallelerde azalan nüfus ve inanç yapısındaki değişim nedenleriyle birçok caminin kapalı olduğu görülmüştür. Kültür Cami'nin günümüze kadar geçirdiği onarımların her hangi bir koruma kurulu kararı doğrultusunda yapılmamış olması, yapının pek çok niteliksiz onarıma maruz kalmasına ve özgün mimarisinin bozulmasına sebep olmuştur. Ancak, bu çalışmayla önerilen restorasyon projesi çerçevesinde günümüz inşa tekniğine uygun imalatlar ve özgün mimariye yönelik çalışmalar yapılması ile yapının gelecek kuşaklara aktarılarak tarihi doku içinde korunarak kullanılması sağlanabilecektir. Sonuç: Çalışmanın sonucunda Kültür Cami'ye yönelik elde edilen bulgular doğrultusunda restorasyon proje önerisi geliştirilmiştir. Ayrıca çalışmanın örneğini oluşturan Kültür Cami'nin koruma kullanma dengesi içerisinde sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik olarak sosyal ve mimari açıdan önerilere yer verilmiştir. Sosyal açıdan geliştirilen önerilerle süreklilik, tarihsel, anı, teknik ve ekonomik değere sahip olan caminin anıtsal yapısını korumak ve tarihi kimliğini gelecek nesillere aktarmak mümkün olacaktır. Mimari açıdan ise; Kültür Cami'nin restorasyonunun yapılacak olması durumunda, koruma kullanım ilkesi çerçevesinde kültür mirası olan Kültür Cami'ye sahip çıkılacak ve yapının korunarak kullanılması sağlanabilecektir.