Finansal risk yönetimi ile firma performansı arasındaki ilişki: Borsa İstanbul üretim sektörü alt dalları üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MUHASEBE VE FİNANSMAN ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYDA AKYOL
Danışman: Ensar Ağırman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Firmalar faaliyetlerine devam ederken, maruz kaldıkları riskleri belirli maliyet ve sınırlamalara katlanmak koşulu ile finansal risk yönetimi uygulayarak kontrol altında tutabilirler. Finansal risk yönetimini benimseyip uygulayan firmaların katlandığı maliyet ve kısıtlamalar sektörlere ve riskin çeşidine göre değişkenlik göstermektedir. Finansal risk yönetimi ile belirlenen finansal risklerin kontrol altına alınması, firma performansı üzerinde olumlu etki bırakmaktadır. Dolayısıyla, firmalar bu risklerin neler olduğunu belirlemeye ve firma performansını artıracak önlemler almaya çalışmaktadır. Son yıllarda finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Finansal risklerden firmaların ne derece etkilendiği, sektörel farklılıkların riskin çeşidini ve miktarını etkileme durumu güncel konular arasındadır. Bu çalışmanın amacı, firmaların çeşitli sebeplerle maruz kaldıkları finansal risklerin firma performansı üzerindeki etkisini belirlemek ve bir etki söz konusu ise buna hangi risk kaleminin neden olduğunu tespit etmektir. Çalışmada, piyasa şartlarının değişmesi ile firmaların sahip olduğu risklerin, performansları üzerinde nasıl bir etki bıraktığı ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren firmaların performanslarının, sektörel değişiklikten etkilenip etkilenmediği araştırılmıştır. Bu tezde, literatürde yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak BIST imalat sanayi sektöründe yer alan 98 firmanın finansal açıdan risk kalemleri olan döviz riskinin, faiz riskinin, finansal kaldıraç oranının, kredi riskinin, likitide riskinin ve sermaye riskinin; firma performansının belirlenmesinde kullanılan ROA, ROE ve TOBİN Q değerlerine etkisine bakılmıştır. Analiz kapsamında BIST GIDA, İÇECEK; BIST TEKSTİL, DERİ; BIST ORMAN, KAĞIT, BASIM; BIST KİMYA, PETROL, PLASTİK; BIST TAŞ, TOPRAK; BIST METAL ANA, BIST METAL EŞYA, MAKİNA olmak üzere yedi alt sektördeki firmaların maruz kaldıkları finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin varlığı, belirtilen yedi alt sektörün her biri için üç ayrı model kurularak, toplamda yirmi bir model ile panel veri analizi yöntemi aracılığıla test edilmiştir. Yirmi bir model için uygulanan panel veri modellerinin, BIST TEKSTİL, DERİ sektörüne ait ROE ve ROA modelleri; BIST TAŞ, TOPRAK ve BIST METAL ANA sektörlerine ait TOBIN Q modeli hariç diğer tüm sektörlere ait modellerde anlamlı olduğu gözlemlenmiştir. Birçok farklı sektörü döviz riski değişkeni aynı yönlü etkilemiş olmasına rağmen, faiz riski, likitide riski, sermaye riski ve kredi riski değişkenleri her sektör için farklı etkiler göstermiştir. Analiz sonuçlarına göre, finansal riskler ile firma performansı arasındaki ilişkinin sektörlere göre farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir.