Nâmık Kemâl'in tiyatrolarında fiilimsiler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL PALA

Danışman: Funda Kara

Özet:

Bu çalışmada yapısal işlevsel söz dizimi yöntemi ile Nâmık Kemâl'in altı tiyatro eserinin dörtte birinden elde edilen bütüncedeki fiilimsiler incelenmiştir. Çalışma, kura yöntemiyle tesadüfen seçilmiş her dört sayfanın üçüncü sayfasındaki cümleleri kapsamaktadır. Tezin amacı; Nâmık Kemâl'in tiyatro eserleri aracılığıyla fiilimsi eklerinin cümlelerdeki işlevlerini; yan yargıların görevlerini, yapılarını, zaman değerlerini ve temel yargıyla ilişkilerini belirleyerek Nâmık Kemâl'in, dolayısıyla Tanzimat Dönemi tiyatrosunun dil ve üslubunu ortaya çıkarmaya çalışmaktır. Çalışma, girişten sonra beş ana bölümden oluşmaktadır: Girişte Nâmık Kemâl'in hayatı, eserleri, dil ve üslubu, tiyatroları vb. hakkında bilgi verilmiş ve çalışmadaki esaslar belirtilmiştir. Birinci bölümde, fiilimsi ekleriyle oluşturulmuş yan yargılar; ikinci bölümde, yan yargıların cümledeki görevleri; üçüncü bölümde, açıklayıcılık işleviyle kullanılan; cümlemsi, yarı deyimleşmiş cümle, yüklem ismi oluşturan fiilimsiler, dördüncü bölümde fiil deyimi oluşturan fiilimsi ekleri ve beşinci bölümde ise yapım eki işlevi kazanmış fiilimsi ekleri incelenmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular maddeler hâlinde sıralanmıştır. Faydalanılan kaynaklar "Kaynakça" bölümünde gösterilmiştir.