Tortum Çayı Havzasının Odunsu Bitkilerinin Peyzaj Mimarlığında Kullanım Olanakları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Akif IRMAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan YILMAZ
Özet:Peyzaj planlamanın ana materyalini bitkiler oluşturmaktadır. Erzurum ve çevresinde ekstrem iklim koşulları nedeniyle peyzaj düzenlemelerinde kullanılan ağaç ve çalı türleri oldukça yetersiz durumdadır. Bölgede yetişen doğal bitkilerin de planlama çalışmalarında kullanımı yaygın değildir. Bu araştırma ile bölgede ve benzer ekolojik ortamlardaki peyzaj mimarlığı çalışmalarında kullanılabilecek doğal odunsu bitki türleri tespit edilmiştir. Bu araştırma, 2002 ve 2003 yıllarında, hidrografık açıdan bir havza özelliği gösteren yaklaşık 1900 km2 lik bir yüzölçüme sahip, Tortum ve Uzundere ilçeleri içerisinde yer alan Tortum Çayı Havzası' nda yapılmıştır. Erzurum iline 70 km mesafede bulunan çalışma alanı fitocoğrafik konum itibari ile A8 ve A9 karelerinin kesiştiği alan üzerindedir. Araştırma 700-3 047m' ler arasında, düz ve düze yakın alanlar ile aşırı eğimli alanlarda yapılmıştır. İran-Turan ve Avrupa- Sibirya floristik bölgelerinin kesişim noktasında bulunan çalışma alanı mikrokümatik bir iklime sahip olmasına karşın yer yer Erzurum merkez ile iklim ve rakım bakımından benzerlik göstermektedir. Yöredeki odunsu bitkilerin yayılışları, yetişme ortamı özellikleri ve dendrolojik özellikleri yerinde inceleme ve analizlerle beraber Braun- Blaunquet (1932)'nin transekt (hat) ve floristik analiz yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma alanında yapılan çalışmalar sonucunda,kentsel ve kırsal alanlarda değişik amaçlar için kullanılabilecek 25 familyaya ait 54 odunsu bitki türü tespit edilmiş ve bu bitkilerin peyzaj mimarlığında kullanım olanakları üzerinde durulmuştur. Tespit edilen odunsu bitki türlerinden, 30 bitki türünün peyzaj onarım çalışmalarında, 28 bitki türünün karayolu kenarı, orta refüj ve otopark planlamalarında, 19 bitki türünün kaya ve kuru duvar bahçelerinde, 9 bitki türünün yer örtücü olarak ve 39 bitki türünün estetik özelliklerinden dolayı kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Bitkilerin korunarak kullanıma sunulmasına yönelik önerilere yer verilmiştir. 2003, 100 sayfa Anahtar kelimeler: Odunsu bitkiler. Tortum Çayı Havzası, Peyzaj Planlama, Erzurum.