BİPOLAR AFFEKTİF BOZUKLUK HASTALARINDA İŞLEVSELLİĞİN, ÇOCUKLUK TRAVMALARI, BAĞLANMA BİÇİMLERİ, İŞLEVSEL OLMAYAN TUTUMLAR VE AFFEKTİF MİZAÇLARLA İLİŞKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Celaleddin KARTAL
Danışman: Esat Fahri Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı bipolar affektif bozukluk (BAB) tanılı hastalarda ve sağlıklı kontrollerde işlevsellik, çocukluk travmaları, bağlanma biçimleri, işlevsel olmayan tutumlar ve affektif mizaçlar açısından farklılık olup olmadığını incelemektir. Ayrıca çocukluk travmaları, bağlanma biçimleri, işlevsel olmayan tutumlar ve affektif mizaçların birbirinden nasıl etkilendiğini belirlemek ve bipolar hastalarda bu faktörlerin işlevsellik üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Remisyonda 63 BAB hastası ve 61 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar; işlevsellik, bağlanma tarzları, çocukluk çağı travmaları, işlevsel olmayan tutumlar, affektif mizaçlar, sosyodemografik ve klinik faktörler yönünden incelenmiştir. Bulgular: Fiziksel istismar, fiziksel ihmal, duygusal ihmal, duygusal istismar, cinsel istismar ve toplam çocukluk çağı travma puanları; onaylanma ihtiyacı tutumu, bağımsız tutum, toplam işlevsel olmayan tutum puanları; depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç puanları hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Genel işlevsellikteki ve işlevselliğin, mesleki işlevsellik, özerklik, kişiler arası ilişkiler, bilişsel işlevsellik ve boş zaman etkinlikleri alanlarındaki bozulmalar hasta grubunda anlamlı olarak daha fazlaydı. Sağlıklı gruptaysa güvenli bağlanma anlamlı olarak daha fazlaydı Çoklu regresyon analizinde BAB hastalarında işlevsellikteki bozulmayı öngördürücü faktörler olarak eşik altı depresif belirtiler, hastalığın süresi, intihar girişimi sayısı, saplantılı bağlanma, işlevsel olmayan tutumların toplam puanı ve anksiyöz mizaç tespit edildi. Hipertimik mizaç, bağımsız tutum ve toplam eğitim yılıysa işlevselliği koruyucu yönde etki yapmaktaydı. Sonuç: Bipolar affektif bozuklukta farmakoterapi ile klinik remisyon sağlanmasının yanında, günlük hayattaki işlevselliğinin korunması da oldukça önemlidir. Hastaların işlevselliğini olumsuz yönde etkileyebilecek faktörlerin tespit edilerek psikosoyal ve psikoterapötik yaklaşımlar ile müdahalede bulunmak önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Elde ettiğimiz veriler düşünüldüğünde BAB hastalarında, bağlanma, bilişsel faktörler, affektif mizaçlar, işlevsellik ve çocukluk çağı travmalarıyla ilgili faktörlerin de tedavide dikkate alınabileceği akılda tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler: bipolar, işlevsellik, çocukluk travması, bağlanma, işlevsel olmayan tutumlar, affektif mizaç