Palyatif kliniğinde yatan hastalara bakım verenlerin bakım verme yükü ile öz etkililikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİT KIR
Danışman: Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Palyatif kliniğinde yatan hastalara bakım verenlerin bakım verme yükü ile öz etkililikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak, Mart 2023 – Ağustos 2024 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde yer alan Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Dahiliye Palyatif kliniğinde yapıldı. Evreni belirtilen tarihler arasında klinikte yatan hastaların bakım verenleri oluşturdu. Örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan 121 bakım veren oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Form, Öz Etkililik-Yeterlilik ve Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS istatistik programı ile sayı, ortalama, yüzde, standart sapma, minimum ve maksimum değerler ile t-testi, varyans analizi, Cronbach Alpha, iç tutarlılık testleri, Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu araştırmada katılımcıların %66.1'i kadın, %72.7'si evli ve %45.5'inin geliri giderinden az, %63.6'sının kronik hastalığı yok, %48.8'inin hastası anne/babası, %89.3'ünün başka hasta, yaşlı veya küçük çocuğa bakmadığı belirlendi. Bakım verenlerin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalamasında 37.84±15.12, Öz Etkililik-Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 79.89±20.28 olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada bakım verenlerin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ile Öz Etkililik-Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında orta düzeyli, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Palyatif kliniğinde yatan hastaların bakım verenlerinde, bakım yükü ortalamaya yakın, öz etkililik-yeterlilik düzeyleri ise yüksek çıkmıştır. Öz-etkililik düzeyi arttıkça bakım yükünün düştüğü belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bakım verenler, bakım verme yükü, öz etkililik, palyatif bakım