Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde nomofobi yaygınlığı, gelişmeleri kaçırma korkusu ve yalnızlık ile ilişkisinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU KAZANDIRMAK OFLAZ

Danışman: Mustafa BAYRAKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Ülkemizde ve tüm dünyada akıllı telefon kullanımı giderek artmaktadır. Uygunsuz akıllı telefon kullanımı, yalnızlık, düşük öz saygı, sosyal izolasyon, boyun ağrısı, depresyon, dikkat eksikliği gibi bir dizi olumsuz durumla ilişkilendirilmektedir. Dijital dünyanın beraberinde getirdiği yeni tanımlanan bozukluklardan nomofobi ve gelişmeleri kaçırma korkusu (fear of missing out-FoMO) artmaktadır. Bu çalışmamızda tıp fakültesi öğrencilerinde nomofobinin yaygınlığı araştırılarak, öğrencilerin gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal ve duygusal yalnızlık durumları incelenmiş, nomofobi ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız kesitsel, tanımlayıcı, tek merkezli bir çalışma olarak yapılmıştır. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinden toplam 807 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, sosyodemografik veri formu, Nomofobi Anketi (NMP-Q), Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği ve Yetişkinler için Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği (SELSA-S) uygulandı. Veriler SPSS V27 programı ile analiz edilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda, nomofobi yaygınlığı %99,3 olarak saptandı. Katılımcıların %49'unda orta, %33,6'sında hafif, %16,7'sinde ciddi düzeyde nomofobi olduğu tespit edildi. Çalışmamızda nomofobi ile gelişmeleri kaçırma korkusu arasında istatistiksel olarak kuvvetli düzeyde pozitif yönlü korelasyon olduğu saptandı (r=,529, p<0,001). Nomofobi ile yalnızlık arasında (r=,206, p<0,001) ve FoMO ile yalnızlık arasında (r=,110, p=0,003) zayıf düzeyde pozitif yönlü ilişki mevcuttu. Nomofobiden kadınların daha çok etkilendiği, yaş grubu fark etmeksizin öğrenciler arasında oldukça yaygın olduğu saptandı. FoMO ise yaş ve cinsiyetten etkilenmediği tespit edildi. Sosyal medya kullanım süresindeki artış hem nomofobiyi hem de FoMO'yu artırdığı saptandı. Romantik alt ölçek puanı erkeklerde daha yüksek olduğu, yaş arttıkça yalnızlık arttığı belirlendi. Ayrıca sosyal medya kullanım süresi arttıkça genel yalnızlık da artmakta olduğu saptandı. Sonuç: Dijital çağın getirmiş olduğu hastalıklardan olan nomofobi ve FoMO'nun birbiriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda hem nomofobi ile yalnızlığın hem de FoMO ile yalnızlığın ilişkili olduğu görülmektedir. Aile hekimleri, bütüncül modelleme yaklaşımıyla bakım sağladıkları bireylerin biyolojik, psikolojik ve sosyal sağlığından sorumlu olan birinci basamak sağlık hizmeti sunucularıdır. Akıllı telefonların kullanımının artmasıyla beraber görülen dijital çağ hastalıkları konusunda Aile Hekimleri bilgi sahibi olmalı ve başvuran hastalarına da bu konuda danışmanlık verebilmelidir.