Bağlama Metotlarının Tezene Vuruş Yönleri ve Parmak Konumlandırma İşaretleri Açısından Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, TÜRK MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELÇUK YAVUZ

Danışman: Sinan Haşhaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, bağlama eğitiminde tezene vuruş yönleri ve parmak numaralandırma/konumlandırma işaretlerinin yeri ve önemi araştırılarak ulaşılabilen bağlama metotlarının konu hakkındaki içeriklerinin incelenip ortak ve farklı yönlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında, bağlama öğretiminde tezene vuruş yönleri ve parmak konumlandırma işaretlerinin öneminin belirlenebilmesi için literatür taraması yapılmıştır. İkinci aşamada ise ulaşılabilen bağlama metotları, tezene vuruş yönleri ve parmak numaralandırma/konumlandırma işaretlerindeki ortak veya farklı noktalar açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Metotlar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda elde edilen bilgiler/bulgular tablolar ve grafikler şeklinde sunularak çeşitli açılardan yorumlanmıştır. Bulgular: Bağlama eğitiminde tezene vuruş yönleri ve parmak numaralandırma/konumlandırma işaretlerinin çok önemli bir yere sahip olduğu ancak konuya yönelik ulusal ölçekte tam anlamıyla ortak bir yöntem geliştirilemediği görülmüştür. Bu durumun en önemli sebebinin ise konuya yönelik hazırlanmış yazılı materyallerin her birinde farklı işaretler kullanılmasının olduğu anlaşılmıştır. Bağlama metotları üzerinde tezene vuruş yönleri açısından yapılan incelemelerde; 26 tanesinde ok işareti, 8 tanesinde itme-çekme işareti, 1 tanesinde ise herhangi bir işaret kullanılmadığı, parmak konumlandırma (numaralandırma) için yapılan incelemelerde ise; 14 tanesinde daire sistemi, 5 tanesinde üç çizgi sistemi, 2 tanesinde "Tablatur" sistemi, 14 tanesinde ise herhangi bir işaret kullanılmadığı bulgularına ulaşılmıştır. Sonuç: Araştırma sürecinde incelenen metotlarda birçok farklı işaret veya simge kullanılmasının yanı sıra tezene vuruş yönlerinde ok işaretlerinin, parmak konumlandırma (numaralandırma) ise daire içerisindeki rakamlarla gösterimin en yaygın kullanılan işaretlendirme yöntemleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağlama eğitimi, bağlama metodu, tezene vuruş işaretleri, parmak numaralandırma/konumlandırma işaretleri.