Hâfız-ı Şirazî'nin gazellerinde teşbih sanatı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ERDEM

Danışman: Veyis Değirmençay

Özet:

Hâce Şemsuddin Muhammed Hâfız-ı Şirazî, on dördüncü yüzyılda yaşamış İranlı ünlü şairlerdendir. Şiraz'da doğmuştur. Dünyanın en güzel şiir söyleyen büyük şairlerinden kabul edilir. Hâfız, küçük yaşta babasını kaybetti. İlköğreniminden sonra çeşitli ilimlerle meşgul oldu ve Şiraz'da çağın bilginlerinden ve edebiyatçılarından dersler aldı; dini ve edebi eserleri okudu. Kur'ân-ı Kerîm'i ezberledi ve muhtemelen hafız olması nedeniyle "Hâfız" mahlâsını kullandı. Onun hikmet ve irfanda sergilediği üstünlük ve bu ilimleri en güzel ve en ince ifadelerle beyan etmesi, kendisini ve şiirlerini herkesçe kabul gören bir hale getirdi. Onun belli başlı özelliği, irfan ve hikmet manalarını en güzel ve en doğru biçimde ifade etmesidir. Şair kâh her beyitte kâh her mısrada ince bir konuya temas etmiş, yeni olmayan şairlik üslubunu mükemmelleştirerek, ona en güzel şeklini kazandırmıştır. Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında X.-XIV. yüzyıllarda İran edebiyatı genel hatlarıyla ifade edildikten sonra Hâfız-ı Şirazî'nin hayatı ve edebî kişiliği anlatılmıştır. Birinci bölümde teşbih sanatı ve türleri hakkında genel bilgi verilmiş, ikinci bölümde ise Hâfız'ın gazellerindeki teşbih türleri tespit edilip Türkçe çevirileri verilerek açıklamaları yapılmıştır.