ARAŞTIRMA VERİLERİNİN PAYLAŞIMI VE YENİDEN KULLANIMINA YÖNELİK AKADEMİSYEN TUTUMLARININ İNCELENMESİ:ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE HİVDA KOTAN
Danışman: Ömer Koçak
Özet:Araştırma verilerinin paylaşımı ve yeniden kullanımı; araştırmacılara, fon sağlayan kuruluşlara ve bilimsel süreçlere çeşitli katkılar sunma potansiyeline sahiptir. Araştırmacıların ilgilendikleri konulardaki hazır verilere erişimini kolaylaştırarak yenilikçi çalışmaların önünü açmakta ve kaynakların daha verimli kullanılmasına katkıda bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı; Türkiye'deki akademisyenlerin araştırma verilerinin paylaşımı ve yeniden kullanımına yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Bu araştırma ile cinsiyet, yaş, unvan, disiplin gibi çeşitli değişkenlerin akademisyenlerin veri paylaşımı ve yeniden kullanımı davranışlarının farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. İki aşamalı olarak yürütülen bu çalışmada; ilk aşamada ölçek geliştirilmiş ve ikinci aşamada akademisyenlerin tutum düzeyleri elde edilmiştir. Birinci aşamada 63 soruluk taslak ölçekle Türkiye'de devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan 321 akademisyenden veri toplanmış ve Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılarak ölçek boyutları belirlenmiştir. AFA neticesinde 5 boyut ve 52 maddeden oluşan açıklanan varyansı %74,45 olan "Akademisyenlerin Araştırma Verilerinin Paylaşımı ve Yeniden Kullanımına Yönelik Tutumları" ölçeği elde edilmiştir. İkinci aşamada ise birinci aşama neticesinde elde edilen ölçek ve 21 sorudan oluşan demografik bilgi formu kullanılarak veri toplanmıştır. İkinci aşamada toplanan verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmış ve ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edilmiştir. Akademisyenlerin araştırma verilerinin paylaşımı ve yeniden kullanımına yönelik tutum düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesinde Bağımsız Örneklem T testi ve Tek Yönlü ANOVA testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde akademisyenlerin cinsiyetlerine ve disiplinlerine göre araştırma verilerinin paylaşımı ve yeniden kullanımına yönelik tutumlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yaşı 34'ten küçük, araştırma deneyim 5 yıldan az olan veya unvanı araştırma görevlisi veya öğretim görevlisi olan akademisyenlerin araştırma verilerinin paylaşımı ve yeniden kullanımına yönelik tutum düzeylerinin anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir. Akademisyenlerin verilerini en çok e-posta yolu ile paylaştığı ve verilerin yönetimi, depolanması ve yedeklenmesiyle ilgili kurumsal bir desteğe veya hizmete ihtiyaç duyduğu sonucuna ulaşılmıştır.