Sanatta aktivizm bağlamında Mehmet Kavukcu'nun performansları


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK KÖSE

Danışman: Hatice Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

20. yüzyılın başlarındaki Sanayi Devrimi'nin birikimiyle yüzyılın ortalarına gelindiğinde başta Avrupa olmak üzere Kuzey Amerika ve Uzak Asya'da gelişen endüstriyel atılım doğa – insan ilişkisinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Dünya siyaseti üzerinde söz sahibi olmak isteyen egemen devletlerin siyasi, ekonomik ve askeri açıdan güç yarışına girmeleriyle hammaddeye ve enerjiye olan ihtiyacın artması ve silahlanma yarışı doğa üzerinde onarılması çok güç tahribatlar yarattı. Bu yüzyıldan itibaren insan ve doğa arasındaki ilişki sürekli olarak doğanın aleyhine olacak şekilde değişti. Emperyalist ve kapitalist bakışın kurguladığı bu "yeni düzen" ve beraberinde patlak veren tüketim çılgınlığının neticesinde, enerjiye bağımlılık katlanarak artarken kaynaklara ulaşmak için doğa acımızca sömürülmeye başlandı. 20. yüzyılda yaşanan bu gelişmeler yönetimlere ve siyasi iktidarlara, karşı söylem geliştiren savaş karşıtı ve çevreci, aktivist hareketlerinin oluşmasına da zemin hazırladı. I. ve II. Dünya Savaşlarının getirdiği siyasi, ekonomik ve toplumsal kırılmaların sonucunda Avrupa'da savaş karşıtlığıyla birlikte gelişen siyasi eylemler, hükümetlere karşı alınan tavır ve feminist yaklaşımlar neticesinde sanat söyleminin politikleşmesiyle, sanatta avangart hareketler görülmeye başlanmıştır. Performans Sanatının ilk örneklerinin de avangart akımlar içerisinde değerlendirildiği ve 20. yüzyılın ortalarından itibaren yeni bir sanat biçimi olarak kendini kabul ettirmeye başladığı ortak bir kanıdır. Bu araştırma, sanat ve aktivizm ilişkisini sorgulayarak performans sanatının tarihsel süreç içerisinde günümüze kadar olan yansımalarını ve sanatçı Mehmet Kavukcu'nun performans gösterilerini ele alır.