Obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme egzersiz davranışı, sedanter aktivite süresi ve antropometrik sonuçlara etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN EVCİMEN
Danışman: Sonay Bilgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme egzersiz davranışı, sedanter aktivite süresi ve antropometrik sonuçlara olan etkisinin incelenmesidir. Materyal ve Metot: Araştırma randomize kontrollü deneysel tasarımda yapıldı. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Muş ilinde basit rastgele olarak seçilen iki ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda okuyan öğrenciler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise 95 persentil üzerinde olan güç analizi sonucu belirlenen 76 adölesan oluşturdu. 76 adölesan randomize şekilde deney ve kontrol grubuna ayrıldı. Her iki gruba da ön test uygulandı ardından deney grubuna haftada bir olmak üzere 6 kez motivasyonel görüşme uygulanarak son test uygulamasından 3 ay sonra izlem test uygulaması yapıldı. Deney grubuna verilen eğitim sonrasında kontrol grubuna eğitim materyalleri verildi. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Beslenme- Egzersiz Davranışları Ölçeği, Adölesan Sedanter Aktivite Anketi ve Antropometrik Ölçüm Formu kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanıldı. Bulgular: Deney grubunda yer alan adölesanların beslenme egzersiz davranışları ölçeği alt boyut puan ortalamalarının son test ve izlem test değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), toplam sedanter aktivite sürelerinin ise deney grubunda anlamlı olarak düştüğü (p<0,05) saptandı. Deney grubundaki adölesanların izlem test BKI değerleri ön test ve son teste göre anlamlı derecede azaldığı, kontrol grubunda yer alan adölesanların ise BKI değerleri anlamlı artış gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Deney grubunda yer alan adölesanların kontrol grubuna göre izlem test BKI değerleri arasında anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme- egzersiz davranışları, sedanter aktivite süreleri ve antropometrik sonuçlar üzerinde pozitif yönde değişim oluşturduğu belirlendi. Hemşirelerin adölesan obez yönetiminde motivasyonel görüşme kullanmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Adölesan, antropometrik ölçüm, beslenme egzersiz davranış, motivasyonel görüşme, obezite, sedanter aktivite