Çeşitli klinik örneklerden izole edilen candida suşlarının flukonazol duyarlılıklarının araştırılması ve gentamisinin bu duyarlılığa etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA EBRU UMUDUM
Danışman: Muhammet Hamidullah UYANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çeşitli Klinik Örneklerden İzole Edilen Candida Suşlarının Flukonazol Duyarlılıklarının Araştırılması ve Gentamisinin Bu Duyarlılığa Etkisi Fırsatçı patojen olan Candidaların enfeksiyonları sıklığı artan ve mortal seyirli, özellikle immünsuprese hastalarda bakteriyel enfeksiyonlarla birlikte görülen yönetimi zor enfeksiyonlardır. Hastanelerin özellikle yoğunbakım servislerinde bu komplike enfeksiyonların tedavisinde gentamisin flukonazol farklı etkenlere yönelik sıklıkla birarada kullanılan antimikrobiyal ajanlardır. Çalışmamıza Haziran 2018 ile Ocak 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına değişik klinik örneklerden izole edilen 90 Candida suşu dâhil edilmiştir. İzole edilen Candida suşları germ tüp oluşumu, mısır-unlu agardaki morfolojik görünümleri ve Phoenix 100 (BD, ABD) otomatize sistem kullanılarak biyokimyasal özelliklerine göre tiplendirildi. Suşlarda, flukonazolün gentamisin ile kombinasyonlarının in vitro etkinliği, dama tahtası (checkerboard) mikrodilüsyon yöntemi ile çalışıldı. İlaç etkileşimleri FİK indeks analizi ile değerlendirildi. Flukonazol/gentamisin kombinasyonunun etkileşim çalışmasına flukonazole dirençli ve duyarlı 90 klinik izolat ve C. albicans ATCC 90028, C. krusei ATCC 6258, C.parapsilosis ATCC 22019 standart suşları dâhil edildi. Çalışmamıza dâhil edilen izolatların 38'i C. parapsilosis, 29'u C. albicans, dokuzu C. tropicalis, beşi C. kefyr, dördü C. glabrata, ikisi C. firmetaria, biri C. krusei, biri C. membranifacies ve biri de C. lusitaniae idi. Suşların %56'sı yoğun bakımlardan, %41'i klinik servislerden, %3'ü polikliniklerden laboratuvarımıza gönderilen suşlardı. Duyarlılık test sonuçlarına göre 20 suşun flukonazole dirençli olduğu tespit edildi. Dirençli suşların 16'sı C. parapsilosis, 2'si C. albicans, 2'si C. firmetaria idi. 5 izolat ise flukonazole doza bağlı duyarlı bulundu ve bu suşların 4'ü C. glabrata, 1'i C. tropicalis idi. Flukonazol ve gentamisin kombinasyonlarında FİK indeks analizi sonucuna göre, 90 suştan 20'sinde sinerjistik etki tespit edildi, geri kalan 70 suştaki etkileşim additif etki olarak değerlendirildi, antagonizma görülmedi. Sinerjizma tespit edilen 20 izolatın 5'i flukonazol dirençli C. parapsilosis, 1'i doza bağımlı duyarlı C. glabrata izolatı idi. Geri kalan flukonazol duyarlı izolatların 6'sı C. parapsilosis, 4'ü C. albicans, 3'ü C. tropicalis, 1'i de C. lusitaniae'dir. Sinerjizma tespit edilen izolatların MİK değerleri kombinasyon ile 3 katı kadar azaldı. Sonuç olarak, Candida enfeksiyonlarının tedavisinde sıklıkla kullanılan flukonazole karşı direnç ve azalmış duyarlılığın önemli bir oranda olduğu tespit edilmiştir. Farklı endikasyonlarla tedavide sıklıkla birlikte kullanılan gentamisin ve flukonazol kombinasyonu test edilen suşlarda additif ve sinerjistik etki göstermiştir. Çalışmamızdan elde edilen bulguların yapılacak daha kapsamlı in vitro ve in vivo çalışmalarla desteklenmesi, etkili ilaç kombinasyonlarının bulunmasına ve tedavide kullanımına katkı sağlayacağını düşündürmektedir.