Ülke grupları itibariyle döviz kuru ve dış ticaret ilişkisi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR AYIK
Danışman: Hüseyin Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ile birlikte dünya açık pazar haline geldiği için, ülkelerin birbirleriyle ticaret yapması zorunlu hale gelmiştir. Ülkelerin yaptığı dış ticareti etkileyen birçok faktör vardır, döviz kurları da bunlardan biridir. Türk lirasının yabancı para birimleri karşısında değer kazanması veya kaybetmesi Türkiye'nin dış ticaret göstergelerinde meydana gelen değişimlerde önemli bir etken olmaktadır. Çalışmanın temel amacı, reel efektif döviz kurundaki değişimlerin Türkiye'nin ihracat ve ithalatını ve dolayısıyla dış ticaret hacmini nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu amaçla 2003:1-2018:6 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılarak dış ticaret ile reel efektif döviz kuru arasında uzun dönemli ilişkinin ve nedensellik ilişkisinin varlığı Ardışık Bağlanımlı Dağıtılmış Gecikme (Autoregressive Distributed Lag, ARDL) Sınır Testi ve Toda-Yamamoto Nedensellik Testi ile araştırılmıştır. Elde edilen bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; reel efektif döviz kuru ile dış ticaret değişkenleri arasında eşbütünleşme ve nedensellik ilişkisinin varlığı, dış ticaret değişkenlerinin dolar veya euro cinsinden alınmasına ve bu dış ticaret değişkenlerinin ait olduğu ülke grubuna göre farklılık göstermektedir. Dolar cinsinden alınan toplam dış ticarete ait dış ticaret hacmi ve ithalat değişkenleri, dolar veya euro cinsinden alınan Uzak Doğu ülke grubuna ait dış ticaret hacmi ve ithalat değişkenleri ile reel efektif döviz kuru arasında uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Nedensellik sonuçlarına göre ise dolar veya euro cinsinden alınan toplam dış ticaret, Avrupa Birliği (AB) ve Uzak Doğu ülke gruplarına ait dış ticaret değişkenleri ile reel efektif döviz kuru arasında nedensellik ilişkisine rastlanmıştır fakat dolar veya euro cinsinden alınan Yakın ve Orta Doğu ülke grubuna ait dış ticaret değişkenleri ile reel efektif döviz kuru arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Reel Efektif Döviz Kuru, Dış Ticaret Hacmi, İhracat, İthalat, ARDL Sınır Testi, Toda-Yamamoto Nedensellik Testi.