Biyostimülant ve bitki besin uygulamalarının turp (Raphanus sativus L.) mikro yeşilliğinde verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HURİYE ÖZDEMİR
Danışman: Raziye Kul
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmada turp mikro yeşilliğinin bitki gelişimi, verim ve bazı kalite özellikleri üzerine farklı biyostimülant kaynakları ve modifiye edilmiş Hoagland besin solüsyonu dozlarının ayrı ayrı ve interaktif etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada bitkisel materyal olarak turp (Raphanus sativus L. cv. İri Kırmızı) standart çeşidi kullanılmıştır. Çalışma iki aşamalı deneme kurularak yürütülmüş olup; ilki biyostimülantların en uygun dozunu belirlemek için çimlendirme denemesi, ikincisi turp mikro yeşilliğinin farklı biyostimülant ve Hoagland besin dozlarındaki performansını belirlemek için üretim denemesidir. İlk denemede biyostimülantların [fulvik asit (FA), amino asit (AA), kitosan oligosakkarit (KO) ve deniz yosunu ekstraktı (DYE)] beş uygulama dozu (FA: 2.5-40 mg/100 ml; AA: 0.5-8 mg/L; KO: 2.5-40 mg/100 ml; DYE: 2.5-40 mg/100 ml) değerlendirilmiştir. Kontrol grubundaki tohumlar distile su ile ıslatılmıştır. İkinci denemede biyostimülantlar ve Hoagland besin dozları ayrı ayırı ve kombinasyon halinde kullanılmıştır. Deneme, beş biyostimülant (kontrol, biyostimülant yok; FA; AA; KO; DYE) ve dört Hoagland besin dozu (0, 1/8, 1/4 ve 1/2) olmak üzere iki faktörlü tesadüfi parsel deneme deseninde üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiştir. Tohum ekiminden 13 gün sonra mikro yeşilliklerde bitki gelişimi, verim ve bazı kalite özellikleri incelenerek uygulamaların etkileri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada biyostimülant, besin dozu ve interaksiyonlarının incelenen parametreleri genellikle önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. En yüksek sonuçlar bitki boyunda 1/4 BS+DYE (8,36 cm), kotiledon yaprağı eninde 1/2 BS+FA (15,67 mm), kotiledon yaprağı boyunda 1/2 BS+FA (13,08 mm); hipokotil boyunda 1/2 BS+DYE (6,07 cm); gövde çapında 1/2 BS+FA (1,24 mm); bitki kuru ağırlığında 0 BS+FA (9,88 mg/bitki) ve 1/8 BS+FA (9,79 mg/bitki); kuru madde içeriğinde 0 BS+KO (%7,82); SÇKM'de 1/2 BS (%5.75); SPAD değerinde 0 BS+KO (61,37); kotiledon L* değerinde 1/2 BS+AA (35,58) ve 1/8BS (35,46); kotiledon a* değerinde 1/2 BS+FA (-11,97) ve 1/2 BS+AA (-11,94); kotiledın b* değerinde 1/2 BS+FA (14,68); kotiledon kroma (C*) değerinde 1/2 BS+FA (18,95); toplam alanda 1/2 BS+DYE (80,95 cm2); verimde 1/2 BS+DYE (6542,45 g/m2) ve 0 BS+FA (5931,62 g/m2) uygulamalarından elde edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma turp mikro yeşilliğinde verim odaklı üretim için 1/2 BS+DYE ve 0 BS+FA uygulamalarının, hem verim hem de kalite odaklı üretim için ise 0 BS+FA uygulasının önerilebileceğini ortaya koymuştur.