5. Sınıf Öğrencilerinin Fen Bilimleri Dersi Hal Değişimleri Konusundaki Kavram Yanılgılarının ve İhtiyaçlarının Belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH DURSUN

Danışman: Betül Okcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı; 5. Sınıf Fen Bilimleri dersinin 2024-2025 Eğitim-öğretim yılı müfredatına göre 5.ünitesi 3.bölümde yer alan maddenin hâl değişimleri kazanımlarında öğrencilerde oluşmuş veya oluşabilecek kavram yanılgılarını belirleyip bu doğrultudaki ihtiyaçları ortaya çıkarmaktır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışmasından faydalanılmıştır. Bulgular: Hâl değişimi konuları işlenirken vazgeçilmez kavramlardan olan ısı-sıcaklık kavramları çoğu zaman öğrenciler tarafından birbirine karıştırılmış ve bu sebeple kavram yanılgısı yaşayan öğrencilerinde varlığı dikkat çekmiştir. Öğrenciler testlerde bulunan örneklere dayanarak hâl değişim türlerini (erime-donma-kaynama-buharlaşma-yoğuşma.) genel anlamda cevaplamış olmalarına rağmen gerçekleşen bu olayların nasıl meydana geldiklerine dair (Isı alma_ısı verme) bilgilerinin eksik olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin yaşadıkları coğrafya özelinde özellikle erime-donma gibi kavramları bilmelerine rağmen kaynama-buharlaşma-kırağılaşma gibi kavramları birbiri yerine kullandıkları dikkat çekmiştir. Sonuçlar: Bulgular üzerinde yapılan incelemelerde ilk olarak, bilgi eksikliği kavram yanılgılarının nedenlerinden biri olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; bilgi eksikliği olan öğrenciler, kavramlarla ilgili kendilerine sorulan soruları kavram yanılgısı yaşayan öğrencilerin cevapları incelendiğinde bilimsel bilgileri ile günlük yaşamdan edindikleri bilgileri birbiri ile ilişkilendiremedikleri belirlenmiştir. Öğrenciler günlük yaşamda sık karşılaştıkları örnekler üzerinde kısmi yorumlar yapabildiği ancak bilimsel açıklamasını yaparken bilgi eksikliklerinin olduğu belirlenmiştir. Farklı örnekler üzerinde çoğu öğrencinin yorum yapamadığı veya yanlış yorumladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: fen öğretimi, kavram, kavram öğretimi, kavram yanılgısı, hâl değişimi,