Işık stresinin etlik piliçlerde glandula suprarenalis'i üzerine etkilerinin sterolojik olarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Anatomi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVAL ÖZÜDOĞRU
Danışman: Derviş Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Işık Stresinin Etlik Piliçlerde Glandula Suprarenalis Üzerine Etkilerinin Sterolojik Olarak İncelenmesi Amaç: Çalışmada, sürekli aydınlatma programı (24 saat aydınlatma-0 saat karanlık, 24A: 0K) ve sabit aydınlatma programı (16 saat aydınlatma- 8 saat karanlık, 16A: 8K) uygulanan broylerlerde, aydınlatmanın glandula suprarenalis üzerine etkisinin histolojik ve sterolojik incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışma, Atatürk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Araştırma ve Uygulama Birimi Kanatlı Ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Hayvan materyali olarak 144 adet Ross-308 broyler civciv kullanılmıştır. Civcivler yumurtadan çıktıktan sonra, cinsiyet tayinleri yapılmış ve yedi gün süreyle ana makinelerinde barındırılmışlardır. Yedinci günden sonra civcivler iki farklı gruba ayrılmıştır. Birinci gruba, sürekli aydınlatma programı (24 saat aydınlatma-0 saat karanlık, 24A: 0K) ve ikinci gruba sabit aydınlatma programı (16 saat aydınlatma- 8 saat karanlık, 16A: 8K) uygulanmıştır. Kuluçka çıkışından hemen sonra ve yedinci günde 6'şar erkek ve 6'şar dişi olmak üzere toplam 24 adet civciv usulüne uygun olarak kesilmiştir. Sürekli ve sabit aydınlatmanın yapıldığı kümeslerde çalışmanın 14, 21, 28, 35 ve 42. günlerinde her iki muamele grubuna ait bölmelerden alt grup ortalamasına en yakın olan 6 erkek ve 6 dişi olmak üzere toplam 120 adet broyler kesilmiştir. Kesilen broylerlerden, biyokimyasal analizler için kan örnekleri alınmış, histolojik ve sterolojik analizler için de böbrek üstü bezleri diseke edilmiştir. Bulgular: Sağ ve sol adrenal bezlerin her iki taraftaki böbreklerin cranial'inde ve akciğerlerin hemen caudal'inde bir çift organ olarak bulunduğu tespit edilmiştir. Bezlerin her ikisinin de sarı renkte olduğu, ancak sağ adrenal bezin piramit, sol adrenal bezin ise yumurta şeklinde olduğu gözlenmiştir. Adrenal dokunun histolojik olarak subkapsüler (SZ), periferal zon (PZ) ve sentral zonlardan (CZ) oluştuğu belirlenmiştir. Organın morfolojik şeklini oluşturan korteks ve medulla organın parankiması içerisinde dağınık olarak lokalize olduğu saptanmıştır. Periferal zonda kortikal hücrelerin yoğunluğu dikkat çekerken, sentral zonun kortikal ve medullar hücrelerden oluştuğu tespit edilmiştir. Medullar hücrelerin poligonal şekilli olup kortikal hücrelerden büyük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca medullar hücrelerin bazofilik stoplazmalı olup merkezi bir nükleusa sahip olduğu saptanmıştır. Kuluçkadan çıkış gününde erkek broylerlerin 1000 µm2 alandaki ortalama kromafin hücre sayıları dişilerden daha yüksek olmasına rağmen her iki cinsiyetteki broylerlerde yaşın ilerlemesi ile 1000 µm2 alandaki ortalama kromafin hücre sayılarının azaldığı, erkek ve dişilerde ortalama hücre sayıları arasında herhangi bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. (p<0,01). Sonuç: Bu çalışmada, broyler yetiştiriciliğinde sürekli aydınlatma programı (24A: 0K) ve sabit aydınlatma programı (16A: 8K) uygulanan grupların ikisinde de suprarenal bezin yapısını etkileyecek kadar strese girmediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Adrenal bez, Anatomi, Broyler, Fotoperiyot, Steroloji.