Deneysel alzheimer modeli oluşturulmuş serbest hareket edebilen sıçanlarda ampisilin ve memantin tedavilerinin nörotransmitter değişimleri üzerindeki etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED SAİT ERTUĞRUL

Danışman: Ahmet Hacımüftüoğlu

Özet:

Amaç: Çalışmamızda STZ ile indüklenmiş deneysel Alzheimer Hastalığı oluşturulmuş sıçanlarda nörotransmitter geri alım sürelerinin ve seviyelerinin hareketli hayvanlarda in vivo voltametri ve LC/MS-MS yöntemleriyle ölçmeyi ve yeni tedavi yaklaşımlarının iyileşme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metot: Her bir grupta 8'er adet sıçan olacak şekilde 4 grup olarak çalışma planı oluşturuldu. Sıçanlarda Alzheimer Hastalığı oluşturmak için icv olarak STZ enjeksiyonu yapıldı. Gruplar sırasıyla kontrol, streptozotosin, streptozotosin + memantin, streptozotosin + ampisilin olarak belirlendi. Enjeksiyon öncesi ve tedavi sonrası olmak üzere iki kere davranış testleri yapıldı. Davranış testleri için lokomotor aktivite, pasif sakınma ve Morris su labirenti testleri seçildi. Deney sonu Fast voltametri sistemiyle glutamat geri alım süreleri ve LC/MS-MS yöntemiyle de glutamat, dopamin ve asetilkolin seviyelerine bakıldı. Alınan dokularda patolojik ve immunohistokimyasal incelemeler yapıldı. Patoloji çalışmalarında piknotik ve dejeneratif hücreler, immunohistokimya çalışmalarında ise Beta-amiloid, Tau ve asetilkolin esteraz incelendi. Tüm sonuçlar SPSS v 20.0 programı ile analiz edildi. Bulgular: Davranış testleri sonuçlarına göre STZ grubunda kontrol grubuna göre davranış parametrelerinin negatif yönde değiştiği, tedavi gruplarında ise kontrol grubu değerlerine bu parametrelerin yaklaştığı tespit edildi. Glutamat geri alım süresinin STZ grubunda uzadığı tedavi sonrası geri alım süresinin normale yaklaştığı gözlendi. Nörotransmitter seviyelerinin de değişimlerinin STZ grubuna kıyasla normale yaklaştığı tespit edildi. Yapılan immunohistokimyasal bulguların STZ ile indüklenen Alzheimer hastalığı modeline uyduğu, tedavi sonrası bu değerlerin kontrole yaklaştığı görüldü. Sonuçlar: Bu çalışmayla in vivo voltametri ölçümleri Alzheimer hastalığı oluşturulmuş hareketli sıçanlarda ilk kez yapılmış oldu. Aynı zamanda ampisilin'in glutamat geri alım süresi üzerine etki ederek STZ ile indüklenen Alzheimer Hastalığı modeli üzerine olan pozitif etkisi kanıtlanmış oldu.