Ilkögretim birinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilettigi degerler açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğrul KÜLÜNKOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer YILAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, bugün okutulan ilköğretim birinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilettiği değerleri tespit etmek ve karşılaştırmalı olarakincelemektir. 1-2-3-4 ve 5. sınıflar için 5 farklı yayınevinin yazmış olduğu öğrenciders kitapları, öğretmen kılavuz kitapları ve öğrenci çalışma kitaplarından oluşantoplam 15 kitap incelenerek karşılaştırılmıştır.Çalışma, giriş ve iki bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde; Türkçeöğretiminin amaçları ve önemi, birinci bölümde; dil, kültür ve eğitim ilişkisiincelenmiş, ders kitaplarının önemi üzerinde durulmuş, Türkçe ders kitaplarında vemetinlerde bulunması gereken nitelikler belirtilmiş, ders kitaplarında metin seçimininönemi ve değer iletiminde metin seçiminin önemi hakkında bilgi verilmiştir. İkincibölüm incelemeye ayrılmış, incelenen kitaplardaki metinlerin ilettiği değerler tespitedilip, karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Her gün değişen ve gelişen dünyada öz benliğini kaybetmeden, milli kimliğinikoruyarak, değişime ve gelişmelere ayak uydurma çabası içerisinde, çağdaş düşünengenç bir nesil yetiştirmenin zorlukları eğitimciler tarafından bilinmektedir. Bir yanda,dünyada her an bulunan yeni teknolojik icatlar ve bu icatların toplum tarafındankullanılmasıyla toplumun yapısındaki sosyolojik ve kültürel değişiklikler, diğer yanda VII ise devletin sağlamlığı açısından gerekli olan milli birlik ve beraberlik duygusunugenç nesillere aşılama sorumluluğu.Eğitimcilerin omuzlarına yüklenen, uykuları kaçırırcasına bu büyüksorumluluğu hafifletmenin en iyi yolu ise amaca uygun olarak seçilmiş metinleriiçeren ders kitapları hazırlamaktır.Bu araştırmanın kapsamı, Türkiye'de ilköğretim birinci devrede okutulanTürkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilettiği değerleri tespit etmek, bunlarıkarşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, tarama modelindedir.Araştırmanın evrenini Türkiye'de ilköğretimde okutulan Türkçe ders kitapları,örneklem grubunu da ilköğretim birinci kademede (1-2-3-4-5. sınıflar) okutulanTürkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Türkiye'deki ilköğretim okullarında okutulanders kitapları, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından dağıtılmaktadır. Türkiye 7 ayrıbölgeye ayrılmış ve her bölgede farklı yayınevlerine ait kitaplar dağıtılmıştır. Bunlarınhepsine ulaşmak, ulaşılsa bile incelemede kullanmak, süre ve çalışmanın kapsamıbakımından mümkün görünmediğinden örneklem yoluna gidilmiş ve Giresun'da 2009-2010 eğitim-öğretim yılında okutulan beş sınıfa ait toplam 15 kitap seçilerekincelenmiştir.Bu araştırmada öncelikle araştırmaya konu olan Türkiye'de ilköğretim birincikademede okutulan Türkçe ders kitapları tespit edilmiştir. Talim ve Terbiye Kurulu'nca onaylanmış olan ve 18.07.2005 tarihli kararı ile ilköğretim kurumlarında 5 yılsüreyle ders kitabı olarak okutulması kabul edilen bu kitaplardan örneklem grubuolarak Giresun'da okutulan ve aşağıda künyeleri verilen toplam 15 tanesi incelemeiçin seçilmiştir.Bu çalışma Türkiye'de ilköğretim birinci kademede okutulan Türkçe derskitaplarının ilettiği değerleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaca görearaştırmanın problem sorusu ?İlköğretim 1-5.sınıflararası Türkçe ders kitaplarındakimetinlerin ilettiği değerler hangileridir ve bu değerlerin kitaplara dağılımı nasıldır?olmaktadır. İncelemenin sonucuna göre bu konuya, ders kitaplarını hazırlayanlartarafından gereken önemin ve duyarlılığın gösterilmediği tespit edilmiştir.Metinler seçilirken sadece zorunlu ve seçmeli temalara uygun metinlerinseçildiği, metinlerin ilettiği değerlerin hiç önemsenmediği görülmüştür. Bağımsızlık,dürüstlük, misafirperverlik gibi Türk milletinin karakteristik özelliklerinden olandeğerlere metinlerde çok az sayıda yer verildiği, değerlerin sınıflara dağılımındaVIIIbüyük farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Değerlerin kitaplara dağılımı incelendiğindekitaplar arasında büyük bir dengesizlik olduğu görülmektedir.